Αρχείο για Γούντυ Άλλεν

σκάκι δι αλληλογραφίας

Posted in αναγνώσεις/ ακροάσεις with tags , , on 24 Δεκέμβριος, 2007 by trelos

woody_allen_390.jpg

Διαβάζοντας για τον ερχομό του Γούντυ Άλλεν στην Αθήνα, θυμήθηκα το από πολλών εβδομάδων σχέδιό μου να ανεβάσω τη χιουμοριστική του «αλληλογραφία Γκόσσατζ-Βαρντιμπίντιαν», όχι μόνο διότι έχει άμεση σχέση με τη θεά Κάισσα (δηλ. το ζατρίκιον, τουτέστιν.. το σκάκι), αλλά και για τις γενικότερες σατυρικές αρετές της όσον αφορά την παρωδία της (μη) επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων που παριστάνουν ότι προσπαθούν να συννενοηθούν (πχ στη θέση των παικτών-επιστολογράφων-αντιδίκων φανταστείτε κάποιο από τα δίπολα: Ισραηλινοί-Παλαιστίνιοι, οικονομικοί παράγοντες-κράτος, δεξιά-αριστερή πτέρυγα της βουλής, Αμερική-υπόλοιπο γνωστό σύμπαν). Ένα σχέδιο το οποίο είχα αμελήσει λόγω χρονοβόρων.. χειρωνακτικών απαιτήσεων.

Το πράττω τώρα έστω και εν συντμήσει (για ευνόητους λόγους), ελπίζοντας πως δεν προδίδω έτσι το πνεύμα του συγγραφέα. Η μετάφραση είναι του Σωτήρη Κακίση από τη συλλογή Πάτσι (Getting Even) που κυκλοφορούσε πριν από καμιά εικοσαριά χρόνια απ’ τις εκδόσεις Οδυσσέας.

ΑΓΑΠΗΤΕ ΜΟΥ Βαρντιμπίντιαν:
Ήμουνα περισσότερο από κάπως θλιμμένος σήμερα, όταν, διαβάζοντας την πρωινή μου αλληλογραφία, ανακάλυψα ότι το γράμμα μου με ημερομηνία 16 Σεπτεμβρίου, που περιείχε την εικοστή δεύτερη κίνησή μου (αξιωματικός στο ε4), επεστράφη στον αποστολέα λόγω ενός μικρού λάθους στη διεύθυνση –συγκεκριμένα η παράλειψις του ονόματός σας και της διευθύνσεώς σας (πόσο Φροϋδικός μπορεί κανείς να γίνει; ) επετάθη από την αμέλεια να επισυναφθεί ταχυδρομικόν τέλος. // Έκανα γκάφα. Συγχωρέστε με. Το ότι δεν καταφέρατε να εντοπίσετε το απωλεσθέν γράμμα μαρτυρεί κάποια ολιγωρίαν από την πλευράν σας, την οποίαν καταχωρώ εις τον υπερβάλλοντα ίσως ζήλον σας, αλλά δόξα τω Θεώ τα λάθη ειν’ ανθρώπινα. Έτσι είναι η ζωή –και το σκάκι.
Ε, λοιπόν, αποκαλυφθέντος του λάθους, αρκεί η απλή επανόρθωσις. // Παραθέτω, για να μπορέσετε να τα μελετήσετε, όσα συνέβησαν: Η δριμύτητα των επιθέσεων κι οι θυελλώδεις αλλαγές πιονιών εκεί γύρω στην εικοστή δεύτερη κίνηση σάς άφησαν σε κατάσταση ελαφριάς ψυχοδιαστάσεως και, μες στην αγωνία σας να αμυνθείτε, δεν μπορέσατε να αντιληφθείτε ότι η τακτική μου επιστολή δεν ήταν στα χέρια σας κι επιπλέον προχωρήσατε τα δικά σας κομμάτια δις, χαρίζοντας στον εαυτό σας ένα κάπως αθέμιτο πλεονέκτημα. Ή μήπως διαφωνείτε; Αυτό όμως πέρασε πια κι ό,τι έγινε, έγινε και το να προσπαθήσουμε να ξαναβρούμε τον προηγούμενο δρόμο μας λες και δεν γίνεται τίποτ’ άλλο, θα ‘τανε δύσκολο, αν όχι αδύνατο. Γι αυτό έχω την αίσθηση ότι ο καλύτερος τρόπος να ρυθμιστεί το όλον θέμα είναι να μου επιτραπούν δύο συνεχόμενες κινήσεις τούτη τη φορά. Αυτό είναι το δίκαιον.
Κατά πρώτον, λοιπόν, παίρνω τον αξιωματικό σας με το πιόνι μου. Άρα, αφού έτσι μένει απροστάτευτη η βασίλισσά σας, την αιχμαλωτίζω κι αυτήν. Νομίζω ότι τώρα μπορούμε να προχωρήσουμε εις το τελευταίο στάδιον χωρίς προβλήματα.
Ειλικρινώς υμέτερος,
Γκόσσατζ
Υ.Γ. Εσωκλείω διάγραμμα ακριβές της εικόνας την οποίαν παρουσιάζει η σκακιέρα, για να αντιληφθείτε πώς θα τελειώσει για σας η παρτίδα. Όπως μπορείτε να δείτε, ο βασιλιάς σας είναι παγιδευμένος, απροστάτευτος και μόνος εις το κέντρον. Καλή τύχη.
Γκ.
Γκόσσατζ:
Έλαβα το τελευταίο σας γράμμα σήμερα και, παρ’ όλο που η συνοχή του ήταν, φοβούμαι, ασθενής, νομίζω πως μπορώ να δω πού οφείλεται η σύγχυσίς σας. Από το συναπτόμενο διάγραμμα καθίσταται προφανές ότι κατά τας έξι τελευταίας εβδομάδας παίζουμε δύο τελείως διαφορετικές παρτίδες σκακιού –εγώ από την πλευρά μου σύμφωνα με την αλληλογραφία μας, εσείς κατά πως θα θέλατε σύμφωνα με τις επιθυμίες σας να είναι ο κόσμος, χωρίς να ενδιαφέρεστε για κανένα λογικό σύστημα διαδοχής. Η κίνηση του αλόγου, η οποία φέρεται ότι απωλέσθη εις τα ταχυδρομεία, θα ήτο αδύνατος στην εικοστήν δεύτερη κίνηση, αφού το κομμάτι τότε ευρίσκετο εις το χείλος της τελευταίας σειράς και η κίνησις την οποία περιγράφετε θα το έφερνε να προσγειωθεί στο τραπεζάκι με τους καφέδες, δίπλα στη σκακιέρα.
Όσο για το να σας χορηγήσω το δικαίωμα δύο διαδοχικών κινήσεων για ν’ αναπληρώσετε μια φερόμενη ως απωλεσθείσα στα ταχυδρομεία επιστολή – πλάκα θα μου κάνεις, Μπαμπάκα. Θα σεβαστώ την πρώτη κίνησή σας (μπορείτε να πάρετε τον αξιωματικό μου), αλλά δεν μπορώ να επιτρέψω τη δεύτερη και, μια και τώρα ειν’ η σειρά μου, απαντώ παίρνοντας τη βασίλισσά σας με τον πύργο μου. // Εισηγούμαι να μελετήσετε το διάγραμμα που εσωκλείω και να προβείτε εις ανακατάταξιν της σκακιέρας σας αναλόγως, ώστε να καταφέρουμε να φτάσουμε εις πέρας με κάποια ικανοποιητικήν ακρίβεια.
Ευελπιστών,
Βαρντιμπίντιαν
Βαρντιμπίντιαν:
Μη θέλοντας να επιβαρύνω μιαν ήδη συγκεχυμένη υπόθεση (γνωρίζω ότι η πρόσφατη ασθένειά σας έχει αφήσει τον συνήθως ανθεκτικό οργανισμό σας μάλλον διαλυμένο και αποδιοργανωμένο, προκαλώντας κάποιο ρήγμα ανάμεσά σας και τον κόσμο της πραγματικότητας όπως τον αντιλαμβανόμαστε εμείς), οφείλω να επωφεληθώ αυτής της ευκαιρίας και να ξετυλίξω το άθλιο κουβάρι των στοιχείων που μας βασανίζει πριν εξελιχθεί οριστικά πλέον σε κορύφωμα Καφκικό.
Αν είχα συνειδητοποιήσει ότι δεν ήσασταν αρκετά τζέντελμαν ώστε να μου επιτρέψετε μια δεύτερη εξισωτική κίνηση, δεν θα επέτρεπα, κατά την τεσσαρακοστή έκτη κίνηση, στο πιόνι μου να αιχμαλωτίσει τον αξιωματικό σας. // Χωρίς να αμφιβάλλω ότι η πρόθεσή σας ήταν εποικοδομητική όταν με απαλλάξατε από τη βασίλισσά μου, διατυπώνω την άποψη ότι μόνο καταστροφή μπορεί να προκύψει όταν σφετερίζεστε αυτή την αυθαίρετη εξουσία, λαμβάνοντας αποφάσεις και αρχίζοντας να παίζετε το δικτάτορα, συγκαλύπτοντας τακτικά σφάλματα –συνήθεια για την οποία επικρίνατε τους ηγέτες του κόσμου μας μερικούς μήνες πριν, στη διατριβή σας με θέμα «Ντε Σαντ και Μη Βία».
Ατυχώς, επειδή το παιχνίδι συνεχίζεται άνευ διακοπής, δεν κατέστη δυνατόν να υπολογίσω σε ποιο ακριβώς τετράγωνο πρέπει να τοποθετήσετε τον υπεξαιρεμένο ίππο και προτείνω να το αφήσουμε στη Θεία Πρόνοια: να κλείσω τα μάτια εγώ και να τον πετάξω πάνω απ’ τη σκακιέρα, με τη συμφωνία να γίνει δεκτή οποιαδήποτε θέση καταλάβει όταν προσγειωθεί. Τοιουτοτρόπως θα προσθέσουμε και μια ιδέα αλατοπίπερο στη μικρή μας σύγκρουση. Η τεσσαρακοστή έβδομη κίνησή μου: ο πύργος μου αιχμαλωτίζει τον ίππο σας.
Ειλικρινώς υμέτερος
Γκόσσατζ
Γκόσσατζ,
Πόσο παράξενο ήταν το τελευταίο σας γράμμα! Με καλές προθέσεις, λιτό, περιέχοντας όλα τα στοιχεία εκείνα τα οποία δίνουνε την εντύπωση ότι συνθέτουν αυτό που θεωρείται από διάφορους εγκυκλοπαιδικούς κύκλους ως σωστή επικοινωνία κι όμως με διάσπαρτη την παρουσία εκείνου το οποίο αρέσκεται να αναφέρει ο Ζαν Πολ Σαρτρ ως μηδέν. // Όπως και να ’χει η υπόθεση, φίλε μου, συνειδητοποιώ μόλις ότι πέρασα το καλύτερο μέρος μιας βδομάδας ξεδιαλύνοντας το μίασμα παλαβών δικαιολογιών, το γνωστό ως αλληλογραφία σας, σε μια προσπάθεια να τακτοποιήσω τα πράγματα ώστε η παρτίδα μας απλώς και μόνο να τελειώσει, μια για πάντα. // Όσον αφορά το άλογο που χάσατε καθαρά αλλά αρνείστε να παραδώσετε, το επανατοποθέτησα στη μόνη δυνατή θέση που θα μπορούσε να μπει, παρέχοντάς σας έτσι το πλέον απίθανο ζεύγος ανορθοδοξοτήτων από τότε που οι Πέρσες συνέλαβαν αυτό το μικρό αντιπερισπασμό, αιώνες πριν. Τώρα βρίσκεται στο τετράγωνο ζ7 και, αν καταφέρετε να συγκεντρώσετε τις εξασθενημένες διανοητικές δυνάμεις σας όσο χρειάζεται για ν’ αντιληφθείτε τι συμβαίνει στη σκακιέρα, θα παρατηρήσετε ότι αυτό ακριβώς το κομμάτι που τόσο προσπαθούσατε, τώρα φράσσει τη μόνη δίοδο φυγής του βασιλιά σας από τον ασφυκτικό κλοιό μου. Πόσο βολικό, η φιλαρπαχτική μηχανορραφία σας να γυρίσει προς όφελος δικό μου. // Αξιωματικός εις δ5. Ρουά ματ. // Αν θέλετε κάποια ρεβάνς, προτείνω να δοκιμάσουμε με Σκραμπλ, ένα σχετικά νέο ενδιαφέρον μου, στο οποίο πιθανότατα δεν πρόκειται να τα βγάλω πέρα τόσο εύκολα.
Βαρντιμπίντιαν
Βαρντιμπίντιαν:
Πύργος εις β8. Ρουά ματ.
Αντί να σας βασανίσω με περαιτέρω λεπτομέρειες του ματ μου, επειδή πιστεύω ότι βασικά είστε ένας καθώς πρέπει άνθρωπος (μια μέρα, κάποιας μορφής θεραπεία θα με δικαιώσει) αποδέχομαι την πρόσκλησή σας για Σκραμπλ μ’ όλη την καλή διάθεση. Πάρτε τα σύνεργά σας. Αφού παίξατε με τα λευκά στο σκάκι και ως εκ τούτου εκαρπώθητε το πλεονέκτημα της πρώτης κινήσεως (αν ήξερα τις δυνατότητές σας, θα σας είχα προσέξει περισσότερο), δικαιούμαι να παίξω τώρα πρώτος. Τα επτά γράμματα που μόλις γύρισα είναι: Λ, Σ, Τ, Κ, Π, Μ και Α –ένας αποθαρρυντικός σωρός που μπορεί να εγγυηθεί, ακόμα και εις τον πλέον δύσπιστον, το αδιάβλητον της επιλογής μου. Ευτυχώς όμως, ένα ευρύτατο λεξιλόγιο, συνδυαζόμενο με μια κλίση προς τον αποκρυφισμόν, μου επέτρεψε να επιφέρω ετυμολογική ευρυθμία εις τα ανωτέρω, τα οποία, στον λιγότερο πεπαιδευμένο, φαίνονται ίσως κουλουβάχατα. Η πρώτη μου λέξη είναι ΜΠΛΑΚΤΣ. Δείτε την στο λεξικό. Τώρα, τοποθετήστε το οριζοντίως, με το Α να βρίσκεται στο μεσαίο τετράγωνο. Μετρήστε προσεκτικά, χωρίς να παραβλέψετε τους βαθμούς που το βρήκα με τη μία και τους πρόσθετους πενήντα βαθμούς γιατί χρησιμοποίησα και τα επτά γράμματα. Οι πόντοι προς το παρόν είναι 116-0.
Σειρά σας.
Γκόσσατζ

allen.jpg

Χρόνια πολλά σε όλους

Dave Brubeck, take five

Advertisements