Archive for the ο ηλίθιος είσαι εσύ Category

Ελλάς, Ρημαγμένος Τόπος

Posted in ποιος ασχολείται;, την τρέλα μου μέσα, ασ' τον τρελό στην τρέλα του, κουβέντα να γίνεται, μαζί τα φάγαμε, ο ηλίθιος είσαι εσύ with tags on 12 Ιουνίου, 2013 by trelos

την επανάστασή μου μέσα

Posted in ο ηλίθιος είσαι εσύ on 25 Μαρτίου, 2012 by trelos

Θα κλείσω αυτή την ενότητα τη σχετική με την Ευθύνη (και τις ευθύνες) του καθενός από εμάς σε σχέση με τα αδιέξοδα που βιώνουμε, με δυο κουβέντες για τη σχέση μας με τους Βαρβάρους: ποιοι είναι οι Βάρβαροι; Όλοι αυτοί οι αλήτες, τα λαμόγια, αυτοί που πρέπει να πληρώσουν, ποιοι είναι; πού βρίσκονταν τόσο καιρό; ήταν μήπως αόρατοι; Μήπως ήταν δίπλα μας; Μήπως ήταν αδέρφια, πατεράδες, φίλοι, γείτονες, δάσκαλοι, γνωστοί γνωστών μας; Μήπως καθαρά από σατανική σειρά συμπτώσεων δεν είμαστε εμείς οι ίδιοι; Να, τέτοιες για να μπορώ να λέω τρέλες, τρελός βαφτίστηκα. Και συνεχίζω. Επιτρέψτε μου, για ακόμα μια φορά, το «εγκώμιο» της γενιάς μου να πλέξω. Της γενιάς της ευκολίας όπως επανειλημμένα την αναφέρω. Γιατί μ’ αυτήν –ή όχι;- ξεκίνησαν όλα.
Η τεράστια –αναλογικά- κάστα των νεόπλουτων, που όλοι λίγο ως πολύ ξέρουμε πότε και πώς δημιουργήθηκε, επέδρασε στα κοινωνικά μας ήθη με δύο καταλυτικούς, αλληλοενισχυόμενους τρόπους.

Ο πρώτος: καθώς επρόκειτο για ανθρώπους της διπλανής ή ακόμα και της δικής μας πόρτας, αγρότες ή τουριστικούς μικροεπιχειρηματίες που άρπαξαν ευκαιρίες κι επιδοτήσεις, πιτσιρικάδες με κεφάλαια από κληρονομιές (και παχυλά εφάπαξ κατοχικών πατεράδων μαθημένων να ζουν με το τίποτα και ν’ αποταμιεύουν), οι οποίοι ξεκίνησαν με μια καφετέρια ή ένα μπαράκι για να καταλήξουν σωματέμποροι, ιδιοκτήτες ενός φορτηγού ή ενός ταξί με χαρτοφυλάκια στο χρηματιστήριο, ναυτικούς ή στρατιωτικούς φτιαγμένους (και) απ’ τα λαθραία, ανθρώπους των κατάλληλων θέσεων φτιαγμένους απ’ τις μίζες, μπάτσους, τελωνιακούς, εφοριακούς φτιαγμένους απ’ τα λαδώματα, διαφημιστές, εργολάβους, ασφαλιστές ή χονδρέμπορους φτιαγμένους απ’ το τίποτα, ανθρώπους δικούς μας, «καλά παιδιά» που με εκφράσεις όπως «να φάμε ένα κομμάτι ψωμί» ή «ν’ αφήσουμε κάτι στα παιδιά μας» άλλαξαν ύπουλα μέσα σε μισή γενιά τις αξίες μας προωθώντας καινούργιες όπως «Ευκαιρία», «Ευελιξία», «Επικοινωνιακή ικανότητα» στη θέση παραδοσιακών όπως η αξιοσύνη, η εντιμότητα και το φιλότιμο, συνηθίσαμε στην ιδέα ότι οι λέξεις μπορεί να έχουν διπλές σημασίες, ότι η λέξη «φτωχός» μπορεί να σημαίνει τον μετανάστη που ίσως εκμεταλλεύομαι στο χωράφι ή στο σπίτι μου και ταυτόχρονα εμένα απλώς και μόνο επειδή εργάζομαι ή επειδή δεν έχω καταθέσεις στην Ελβετία, ότι η λέξη «απατεώνας» μπορεί να σημαίνει το μεγαλολαμόγιο, αλλά και το κωλοπετσομένο φιλαράκi που ξέρει πώς να τη βγάζει καθαρή με το ίκα, το σδοε και την εφορία και ότι σε μια κοινωνία όπου οι μεγαλύτεροι κλέφτες είναι οι τράπεζες και το ίδιο το κράτος, το να παρανομείς είναι κάποιου τύπου απόδοση δικαιοσύνης, ακόμα κι όταν υποψιάζεσαι ότι μερικές φορές κλέβεις από την ίδια σου την τσέπη.

Και ο δεύτερος: καθώς όλοι αυτοί οι απίστευτοι τύποι επετύγχαναν αυτό που δεν μπορούσαν οι «μορφωμένοι» και οι «κουλτουριάρηδες», κάθε ηλίθιος με πολυτελές αυτοκίνητο και φτιασιδωμένη συνοδό αναγορευόταν σε βι-αι-πι -και όχι μόνο, αλλά ακόμα και οι γνωστοί των γνωστών του αναβαθμίζονταν σε «εκ των έσω γνώστες των καταστάσεων», ένα εντελώς νέο είδος επιστημονικού συμβούλου, σε μια χώρα όπου ο ξερολισμός κατέληξε σε μια εκ των ων ουκ άνευ συνιστώσα του λάιφ-στάιλ. Ο Ξερόλας. Αυτός υπήρξε επί σειρά ετών ο εθνικός σούπερ-ήρωας. Αυτός είχε τον τρόπο να σε βοηθήσει με τις γνωριμίες του, αυτός τις πληροφορίες που θα σ’ έκαναν πλούσιο στο χρηματιστήριο. Αυτός ήξερε όλες τις κακοτοπιές του δημοσίου, καθώς και το μυστικό δρομάκι για να τις αποφύγεις. Αυτός για τα εισιτήρια στο γήπεδο ή στη συναυλία όταν όλες οι θέσεις έχουν εξαντληθεί, αυτός για να σβήσεις την κλίση στην τροχαία, αυτός ήξερε τα πάντα για τον αγαπημένο σου τραγουδιστή/ηθοποιό/τερματοφύλακα, αυτός και για το δυσπροσπέλαστο αντικείμενο του πόθου σου.
Κάπου πρόσφατα άκουγα ότι μια θεμελιώδης σύγχρονη –και, ακόμα περισσότερο, ελληνική- ιδιαιτερότητα είναι η μικρή (κοινωνικά) απόσταση που χωρίζει ανθρώπους με ολότελα διαφορετικά συμφέροντα, καταβολές και μορφωτικά επίπεδα, η οποία επιτρέπει στους πάντες να έχουν άποψη περί των πάντων. Και επιδρά, θα πρόσθετα, στο σύστημα αξιών της κοινωνίας σαν παραμορφωτικός φακός. Καθοριστική είναι βεβαίως και η μιντιακή συμβολή με την αναγόρευση των ανωνύμων πολιτών-πελατών σε κριτές με όρους πλειοψηφιών: τόσο πιο ισχυρή άποψη όσο πιο δημοφιλής. (Αν, για παράδειγμα, η πλειοψηφία των πελατών «ψηφίζει» ως σημαντικότερο αθηναϊκό κτίριο το mall, η δική σου ψήφος στην Ακρόπολη απλώς «τρώει x».)

Θαυμάσια! Κι η τηλεόραση λοιπόν μέσα στους Βαρβάρους. Κι εσύ; Εσύ που λες, τι να κάνω; μειοψηφία ήμουν και θα παραμείνω, τι φταίω; και γυρνάς το κανάλι για να δεις μπάλα ή τα μάτια της Γκιουλμπαχάρ, εσύ δεν έχεις καμιά ευθύνη; Εσύ που μιλάς για την Επανάσταση σαν άπιαστο όνειρο (ή σαν κρύο ανέκδοτο) σκέφτηκες μήπως ποτέ ότι η επανάσταση μπορεί (και οφείλει) ν’ αρχίσει Τώρα; Μέσα σου; Από σένα;

η απίστευτη επιδεικτική σπατάλη

Posted in ο ηλίθιος είσαι εσύ on 23 Μαρτίου, 2012 by trelos

Τώρα, διαβάζοντας κάποιος τον παραπάνω τίτλο, θα έπρεπε κανονικά να υποθέσει ότι παραπέμπει στα πλουσιότερα στρώματα της αστικής τάξης ε; Δυστυχώς, δεν μπορώ να συμφωνήσω. Να υπενθυμίσω ότι αναφερόμαστε στην κοινωνία των δέκα εκατομμυρίων κατοίκων, η οποία επιδίωξε πρόσφατα να διοργανώσει τους καλύτερους (φοβάμαι, όχι ως προς την ποιότητα-καθαρότητα) Ολυμπιακούς αγώνες της σύγχρονης ιστορίας. Ναι, δυστυχώς, η απίστευτη και επιδεικτική σπατάλη του τίτλου αναφέρεται εις σύμπασα τη μεσαία τάξη, της μικροαστικής αυτοδικαίως συμπεριλαμβανομένης.
Η ΑΕΣ είναι κάτι στο οποίο σκοντάφτεις συνεχώς, ένα άθλημα στο οποίο επιδίδονται αδιακρίτως έχοντες και μη-έχοντες, κομφορμιστές και «εναλλακτικοί», λαϊκοί και εκλεπτυσμένοι, ψαγμένοι και «σούργελα», με πιθανές εξαιρέσεις κάποιους εκπροσώπους της γενιάς του πολέμου και τους αληθινά φτωχούς. Μπορείς να τη δεις στο ρούχο που προστίθεται στην ήδη γεμάτη γκαρνταρόμπα, στο άχρηστο δώρο του κολλητού που γιορτάζει, στο βαμμένο μαλλί της πιτσιρίκας, στις γεμάτες καφετέριες που σερβίρουν 3 ευρώ την καρέκλα, στα κλιματιστικά που ανάβουν Μάη και Σεπτέμβρη μήνα (ρυθμισμένα μάλιστα σε θερμοκρασίες που αν επικρατούσαν στο σπίτι μας το Δεκέμβρη θα το θεωρούσαμε σημάδι μιζέριας) στα καύσιμα που σπαταλιούνται στη διαδρομή σπίτι-περίπτερο ή στην 500μέτρων διαδρομή κόκκινο φανάρι σε κόκκινο φανάρι με πέμπτη στο σασμάν, στα σούπερ μάρκετ που πουλάνε τα ίδια προϊόντα ακριβότερα απ’ ότι τα αγοράζει ο καλοπληρωμένος Ιταλός ή Βέλγος, τον οποίο για κάποιο λόγο οι πολυεθνικές σέβονται περισσότερο, στους δρόμους που σκάβονται, κουκουλώνονται και ξανασκάβονται ξανά και ξανά και ξανά και ξανά. Στο ηλίθια αυτάρεσκο χαμόγελο του ξανθού πτώματος που αισθάνεται ικανοποίηση επειδή το παιδί της είναι παρκαρισμένο στο καλύτερο φροντιστήριο της περιοχής έχοντας στην κατοχή του κινητό τελευταίου τύπου και στο μάτσο υφάκι του ξεχειλωμένου μεσήλικα που παραγγέλνει για την παρέα ποσότητες ορεκτικών, σαλατών και μεζέδων που είναι σίγουρο ότι θα παραμένουν άθικτες στο τραπέζι της ταβέρνας την ώρα που επιστρέφει σπίτι του σχολιάζοντας τους ενοχλητικούς επαίτες των φαναριών.
Αρχίζετε και νιώθετε άβολα, το καταλαβαίνω -κάποιοι αντιδράτε ήδη. Τι μαλακίες είναι αυτές; Ταβέρνες και κλιματιστικά και γκαζώματα, τη στιγμή που κάποιοι παίρνουν μίζες, ληστεύουν ταμεία, βολεύουν, υπόσχονται ψέματα, διαφθείρουν; Είπαμε, αυτοί είναι οι βάρβαροι. Κι αν δεν υπήρχαν θα ’πρεπε να τους εφεύρουμε.

όλοι αυτοί με τα καθαρά μέσα μου

Posted in ο ηλίθιος είσαι εσύ on 21 Μαρτίου, 2012 by trelos

Τον τελευταίο καιρό, όλο και πιο συχνά συναντώ ανθρώπους πρόθυμους να παραδεχτούν ότι η κρίση δεν είναι οικονομική αλλά ηθική κρίση της κοινωνίας. Δυστυχώς, ακόμα και οι φωτισμένοι αυτοί στέκονται μόνο σε φαινόμενα διευρυμένης ηθικής διαφθοράς, του τύπου «έχουμε προσκυνήσει το χρήμα» κλπ. Πιστεύω ότι το πρόβλημα είναι πιο βαθύ. Ηθικό μεν, πιο βαθύ δε.

Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν «προσκυνήσει το χρήμα», μιας που το θέσαμε έτσι, πλουτοκράτες καπιταλιστές του κερατά, οι οποίοι διαθέτουν ισχυρό αξιακό κώδικα τον οποίο υπηρετούν με συνέπεια. Προφανώς φέρουν τις δικές τους ευθύνες για τα οικονομικά αδιέξοδα, όμως δεν θα ασχοληθώ μ’ αυτούς. Οι άλλοι με απασχολούν, αυτοί με τα «καθαρά χέρια». Ίσως και επειδή γέμισε ξαφνικά ο τόπος από δαύτους.

Ποιοι είναι τα «καθαρά χέρια»; Κατά κύριο λόγο όσοι δεν ψήφισαν ποτέ τα κόμματα της εξουσίας. Ακούς να το διατυμπανίζουν με κάθε ευκαιρία: να πληρώσουν αυτοί που Τους ψήφιζαν, είναι σαν να λένε, εγώ δε φταίω σε τίποτα. Πιθανόν να μην φταις  για ό,τι έγινε. Η Ευθύνη δεν περιορίζεται σ’ αυτό. Η Ευθύνη έχει να κάνει –εκτός των άλλων- και με το πόσο αποφασισμένος είσαι να μην επιτρέψεις να επαναληφθεί κάτι. Αν απλώς κάθεσαι και φωνάζεις «είναι κλέφτες», δεν διαφέρεις και πολύ από τον άλλο που φωνάζει «με κορόιδεψαν».

Για όσους αρέσκονται στους αφορισμούς και τα επιγράμματα, χρησιμοποιώ ένα από παλιά, έχω εξοργίσει πολύ κόσμο με δαύτο: δουλειά του κλέφτη είναι να κλέβει. Το διατυπώνω έτσι, εσκεμμένα προκλητικά, σαν ψυχολογικό τεστ. Θα μπορούσα να πω, επί το συμβατικότερον, «ο ρόλος του λύκου είναι να κλέβει και του βοσκού να φυλάει τα πρόβατα» και ν’ αρχίσουμε όλοι –στη θεωρία αητοί- να κουνάμε τα κεφάλια με συγκατάβαση. Δυστυχώς, στην πράξη είναι πολύ πιο εύκολο να εστιάζεις στους βαρβάρους παρά στις δικές σου ευθύνες. Το να καταριέσαι τον κλέφτη εν θερμώ είναι μια εύκολη, ανθρώπινη και, μερικές φορές, αποφορτιστική αντίδραση. Την πρώτη φορά. Τη δεύτερη εγείρει προβληματισμούς και ένα κάποιο ανασήκωμα του φρυδιού. Την τρίτη φορά είναι περίπου βέβαιο: είτε είσαι κάποιος δυστυχισμένος κολλήγος είτε –απλώς- ηλίθιος.

Θα μου πεις: «Εγώ που δεν ψηφίζω κανέναν από τους δύο, ούτε ΠΑΣΟΚ ούτε ΝΔ, αλλά είμαι μονίμως μειοψηφία τι φταίω; Ούτε μίζες έχω πάρει, ούτε φακελάκια, ούτε μαύρα έχω βγάλει ποτέ. Κάνω ευσυνείδητα τη δουλίτσα μου, μαζεύω τα σκουπίδια μου, ανακυκλώνω, μέχρι εθελοντική εργασία προσφέρω κάθε που μπορώ. Τι άλλο να κάνω δηλαδή;

Ε, σαφώς δεν είμαστε όλοι εξίσου υπαίτιοι για τα δεινά της χώρας, αυτό είναι αυτονόητο (αν και –δυστυχώς- όχι για κάποιους, κε Πάγκαλε.) Είπαμε, άλλο συλλογική και άλλο ευθύνη του καθενός. Κι εμένα αυτό είναι ακριβώς που μ’ ενδιαφέρει να ανιχνεύσω: τις ευθύνες των δικών μου ανθρώπων, αυτών που εκτιμώ και που σέβομαι, πάει να πει εμένα του ίδιου. Τους άλλους, ειδικά τους κλέφτες, τα λαμόγια, τους διάφορους γλοιώδεις παρατρεχάμενους, πολύ θα ήθελα να έχω, όπως κάποτε παλιά, δικαίωμα να τους εξοστρακίσω αλλά καλώς ή κακώς (και –πιθανότατα- καλώς) δεν μπορώ. Έτσι κι αυτοί φυσικό είναι να με γράφουν κανονικά θεωρώντας με εξυπνάκια, γραφικό και μαλάκα.

Όχι, η μόνη ελπίδα μου είσαι εσύ, φίλε βαθιά κρυμμένε μέσα μου, δικέ μου. Να βρούμε αν κάπου στράβωσε το πράγμα μ’ εμάς και από εκεί να ξεκινήσουμε κάποια στιγμή. Θα επανέλθω.

ο ηλίθιος είσαι εσύ

Posted in και όμως κινείται, ο ηλίθιος είσαι εσύ on 5 Μαρτίου, 2012 by trelos

Ένα στερεότυπο που φοριέται πολύ τελευταία είναι αυτό που (χοντρά-χοντρά) υποστηρίζει ότι

 «ευθύνη του καθενός» = «συλλογική ευθύνη» = «θεωρία ναζιστικής εμπνεύσεως» = «πτου κακά»

Μου φαίνεται τόσο ανησυχητικά ηλίθια μια τέτοια επιχειρηματολογία, που αναγκαστικά μου φέρνει στο μυαλό το άλλο διαρκώς εξαπλούμενο στερεότυπο, ότι -και καλά- «ο ηλίθιος είναι ανίκητος», μια φράση-μαϊντανό που ξεστομίζουν πλέον οι πάντες, υπονοώντας περίπου ότι όλοι γύρω είναι ηλίθιοι εκτός απ’ τους ίδιους

Μη με παρεξηγείς λοιπόν που μπαίνω στον πειρασμό να ξεκινήσω μια νέα σειρά από ποστ, μια σειρά που να αιτιολογεί γιατί η ευθύνη του καθενός είναι άλλο πράγμα απ’ τη συλλογική ευθύνη και γιατί μπορεί κάποιος να είναι υπεύθυνος που χαμοκυλιέται επειδή -με τη δικαιολογία πως άλλοι τον έριξαν- δεν κάνει τίποτα για να σηκωθεί και γιατί, στο τέλος-τέλος, δεν μπορεί ο ηλίθιος να είναι πάντα ο άλλος, αλλά μερικές φορές τυχαίνει να είσαι εσύ

 

 

 

Την εικόνα βρήκα εδώ