δεκάλογος

Το προηγούμενο ποστ γράφτηκε εξ αφορμής και υπό την ισχυρή επίδραση που ασκεί τις τελευταίες μέρες πάνω μου η διαλεκτική που έχουμε ανοίξει με τον Κριστόφ Κισλόφσκι μέσω του δεκαλόγου του.
«Μα τι ενδιαφέρον μπορεί να ‘χει ένα τέτοιο συνονθύλευμα στερεοτύπων της κακιάς ώρας», σκέφτηκα όταν πρωτάκουσα γι’ αυτόν. Σφάλμα τεράστιο που χωρίς το φίλο μου Γιάννη Κυριαζή και την ευτυχή επιλογή μου να τον εμπιστευτώ θα είχε μείνει αδιόρθωτο.

Να πω επίσης ότι, όντας εντελώς απροετοίμαστος γι’ αυτό που θα παρακολουθούσα, σχημάτισα αρχικά (μετά τα 2-3 πρώτα επεισόδια) τη λανθασμένη εντύπωση ότι πρόκειται για απλές, αν και συναισθηματικά φορτισμένες, ιστορίες πολύ χαλαρά συνδεδεμένες με τις Μωσαϊκές εντολές, χωρίς άλλες αξιώσεις. Δεύτερο σφάλμα, που χρειάστηκαν τα μισά επεισόδια και κάμποσες ώρες προβληματισμού για να το διορθώσω. Μιλάμε ότι οι άνθρωποι (συνσεναριογράφος του είναι έτερος Κριστόφ που αδυνατώ να προφέρω: Piesiewicz) παραδίδουν μαθήματα για το πώς η τέχνη μπορεί να διεγείρει το πνεύμα χωρίς ευκολίες και διδακτισμούς.

Το πιο δύσκολο επεισόδιο υπήρξε, για μένα τουλάχιστον, το -εγώ ειμί ο Κύριος ο Θεός σου- πρώτο. Καλή αρχή, σα να λέμε. Απ’ τη στιγμή ωστόσο που μπήκα στο νόημα έγινε, κυριολεκτικά, φως. Το τέλος του μου προκάλεσε τεράστια αμηχανία. (Και αυτή, αν θέλετε τη γνώμη μου είναι η μαγική συνταγή της αφύπνισης του πνεύματος: η πρόκληση αμηχανίας.) Ένας άνθρωπος με υπόβαθρο καθαρά υλιστικό και σε πλήρη απόγνωση, περνά, επιτέλους, το κατώφλι της εκκλησίας, γονατίζει και -πάνω που λες ότι μετανοεί και μεταστρέφεται και πόσα να πλήρωσε άραγε ο χρυσός χορηγός βλ. βατικανό- αναποδογυρίζει τα θυμιάματα και πνίγεται στη βουβή του απελπισία. Τι θέλει να πει ο ποιητής; Λοιπόν, υπάρχει ένα κλειδάκι, σε κάθε ιστορία ένα κλειδάκι, τίποτα περισσότερο. Σ’ αυτή την πρώτη, είναι μια τόση δα φρασούλα στον υπολογιστή του ήρωά μας. Τι κάνει ο υπολογιστής; Εκτελεί εντολές. Ξέρει ποιος του τις δίνει; Όχι κι ούτε τον απασχολεί. Πώς τις εκτελεί; Τυφλά. Γιατί; Γιατί είναι μηχάνημα. Ο άνθρωπος όμως δεν είναι μηχάνημα. Θέλει εξηγήσεις. Δεν είναι τόσο απλό να του δίνεις εντολές και να περιμένεις ότι θα υπακούσει τυφλά. Τρανή απόδειξη ο γιος που παρακούει την εντολή του θεού (πατέρα) του και…

Απ’ τη στιγμή που θα καταλάβεις ότι ο τρομερός Πολωνός αντιμετωπίζει το Δεκάλογο κριτικά, γίνεται φως. Και μεταφορικά και κυριολεκτικά. Καμιά σχέση με την καταχνιά και το σκοτάδι του Μωσαϊκού νόμου που βασίζεται στην απαράβατη ιερότητα επί ποινή οργής Κυρίου και τον οποίο ο Κισλόφσκι διαλύει εις τα εξ ων συνετέθει για να τον ανασυνθέσει σε μέτρα ανθρώπινα. Η έκπληξη που θα νιώσετε βλέποντας το έκτο -ου μοιχεύσεις- επεισόδιο θα σας δώσει να καταλάβετε τι εννοώ. Δεν υπάρχει μοιχεία, ούτε σύζυγοι ούτε μοιχοί, μοιχαλίδες, τίποτ’ απ’ όλ’ αυτά. Αμαρτία, λέει ο Κισλόφσκι, είναι η προδοσία της εμπιστοσύνης του άλλου, η έκπτωση στα μάτια του. Και η μοιχεία καθ’ αυτή; θα ρωτήσετε, όπως ρώτησα κι εγώ. Λοιπόν, εδώ βρίσκεται η πραγματική μαγεία: αυτές οι δέκα φαινομενικά ανεξάρτητες ιστορίες διαπλέκονται σε μια ενιαία σύνθεση, καθώς το κενό που αφήνει η μια βλέπεις να το συμπληρώνει κάποια άλλη. Και πρέπει να περιμένεις μέχρι το ένατο -μην επιθυμήσεις τη γυναίκα του πλησίον σου- επεισόδιο για να δεις τι έχουν να καταθέσουν οι δημιουργοί περί μοιχείας. Είναι αμαρτία η μοιχεία; Δείτε το και θα μου πείτε. Μια από τις ωραιότερες και συγκινητικότερες ιστορίες αγάπης και μια από τις πιο αφοσιωμένες συζύγους στην ιστορία του σινεμά στο πρόσωπο μιας μοιχαλίδας.

Θα μπορούσα να γράφω σελίδες, θα μπορούσα τώρα δα ένα βιβλίο, αλλά κρίμα είναι. Δείτε (αν δεν το έχετε κάνει ήδη) αυτό το απόλυτο αριστούργημα για τις ανθρώπινες σχέσεις, την αρετή και την αμαρτία, σε δέκα ωριαία επεισόδια γυρισμένα για την Πολωνική τηλεόραση, ξαναβάζω το σύνδεσμο ΕΔΩ.

Advertisements

6 Σχόλια to “δεκάλογος”

  1. Ζητώ τη βοήθεια του κοινού για το δεύτερο επεισόδιο…

    φιλί απενοχοποιημένο…τελείως! 🙂

  2. ψυχή μου, όπως το είδα εγώ, ο γιατρός επικαλείται το όνομα του Κυρίου (του?) και μάλιστα ψευδώς, είναι όμως επί ματαίω; χάρη σ’ αυτό το ψέμα σώζεται το παιδί αλλά και -τελικά- η ευτυχία του ζευγαριού…το μεγάλο θέμα είναι ότι, σε μια κοινωνία εξοικειωμένη με την πρακτική του «σε εξαπατώ για το καλό σου», το δίλημμα της γυναίκας φαίνεται λογικό μέχρι την ανατροπή…μια τέτοια σκοτεινή και αδιευκρίνιστη ανατροπή υπάρχει επίσης στο αρ.7 που πραγματεύεται το ζήτημα της κλοπής με εξαιρετικά πρωτότυπο και ευφάνταστο τρόπο μακριά απ’ τη λογική της ιδιοκτησίας

    φιλί εκτροχιασμένο…ελαφρώς! 🙂

  3. Το «Ου φονεύσεις» και το «Ου κλέψεις» συγκλονιστικά! Πάντως ευχαρίστως θα ξανάβλεπα το δεκάλογο ξανά και ξανά…

    φιλί ακόρεστης επανάληψης 🙂

  4. συγκλονιστικά, πράγματι -ο ανθρωπισμός και των δέκα, υπέροχος

    φιλί ακούραστης εμπέδωσης 🙂

  5. Χαρηκα στ αλήθεια αγαπητέ τρελέ που συνέβαλα στο να φτάσεις στον Κισλόφσκι προσφέροντας τέτοιες ωραίες ερμηνευτικές προτάσεις…

    Να σαι καλά…

  6. Γιάννη, ειλικρινά δεν θυμάμαι ποια ήταν η τελευταία φορά που με καθήλωσε και συγκίνησε τόσο η έβδομη τέχνη. ‘Ολα τα έργα του Πολωνού που ‘χω δει στο σινεμά- η χρωματική τριλογία κι η Βερονίκ- μ’ αρέσανε βέβαια, κανένα όμως όσο τούτο δω το αδικημένο απ’ τη μικροσκοπική οθόνη του υπολογιστή και την αρχική μου προκατάληψη.

    Να ‘σαι καλά κι εσύ φίλε μου, ν’ αντέχεις να κρατάς ψηλά τον πήχη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: