ετικέτ(τ)ες

Δεκάξι χρονών έβγαλα ταυτότητα. Από κείνες τις παλιές. Έγραφε πάνω διάφορα χαρακτηριστικά-ταμπελίτσες που με συνοδεύουν από (χρώμα ματιών) τη γέννησή μου ή (ύψος) την εφηβεία μου κι έχουν σκοπό την (σε κάποιον ασήμαντο βαθμό) ταυτοποίησή μου -και μία μοναδική ταμπελίτσα που αφορούσε στο τι είδους άνθρωπος είμαι και (σε κάποιον ασήμαντο βαθμό) πώς σκέφτομαι: το θρήσκευμα.

Την ίδια εποχή, με διαφορά ημερών ή εβδομάδων, ανεβάζαμε στο σχολείο ένα μονόπρακτο (το πρώτο που ‘χω γράψει και του οποίου ο χρόνος παραγραφής έχει προ πολλού παρέλθει) με τίτλο «η ετικέττα» (έτσι το γράφαμε τότε, με 2τ.) Η περί ης ο λόγος ετικέτα αφορούσε κατά βάση τον καθωσπρεπισμό και την υποκρισία, πλην όμως και οι άλλες ετικέτες, οι ταμπελίτσες που λέγαμε πριν, είχαν αρχίσει κάτι να μου κάνουν μέσα μου. Δεν είχα φτάσει πάντως ακόμα στο σημείο να ντύνομαι αλλοπρόσαλλα, τη μια μακό-τζηνάκι-σπορτεξάκι (σταράκι που λέμε σήμερα) και την άλλη παντελονάκι-πουκαμισακι-με-τσάκιση-αμφότερα, μόνο και μόνο για να μην μπορούν να με κατατάσσουν εύκολα οι τυχάρπαστοι.

Γιατί τα θυμάμαι τώρα αυτά; Επειδή, προφανώς, έχουν κάποια σχέση με το κόλλημά μου, τα στερεότυπα, θα (υποψιαστείτε) πείτε. Δικαίως. Και για να γίνει αυτό πιο κατανοητό, ας ανοίξω εδώ μια παρένθεση σχετικά με το τι είναι για μένα τα στερεότυπα και γιατί έχω φάει τέτοιο κόλλημα μαζί τους.
Ένα πολύ κοντινό και προσφιλές μου πρόσωπο (απ’ αυτά που τα θυμάσαι μαζί με τον εαυτό σου) συνήθιζε να απαντά στις προτάσεις μου για κάποια σινεμά, θέατρα ή βιβλία: «ξέρεις, δεν μπορώ να προβληματίζομαι συνέχεια, θέλω κάτι ανάλαφρο να χαλαρώσω» -μια φράση πολύ τετριμμένη, θα την έχετε ακούσει σίγουρα, αν δεν την έχετε (πιπέρι) πει κιόλας.
Τι εννοούσε άραγε μ’ αυτό το «συνέχεια»; Ότι είδε μια τέτοια «δύσκολη» ταινία πριν δυο μέρες ή ότι διάβασε ένα τέτοιο «βαρύ» βιβλίο την περασμένη βδομάδα; Προφανώς, όχι. Εννοούσε λοιπόν ότι δεν του/της αρέσει καθόλου να προβληματίζεται με ταινίες και βιβλία, του/της φτάνουν οι προβληματισμοί της καθημερινότητας. Λογικό, ίσως σκεφτείτε. Πράγματι, λογικό, αν παραβλέψουμε το γεγονός ότι ένας άνθρωπος που δεν του αρέσει να προβληματίζεται, θα το αποφεύγει όπως και όσο μπορεί σε κάθε περίπτωση.
Ας δούμε ποιες είναι οι περιπτώσεις αυτές; Πότε καλούμαστε να προβληματιστούμε συνήθως;
πρώτον, εργασία. Όπου όλοι ξέρουμε τις περιπτώσεις (ελπίζω να μην ανήκετε σ’ αυτές) απαντήσεων, «ο κανονισμός λέει αυτό» (υπάλληλος), ή «αυτό που ζητάτε, ξέρετε, δεν υπάρχει» (πωλητής) ή «αυτό δεν μπορεί να γίνει έτσι (παρά μόνο γιουβέτσι, που ξέρω να κάνω καλά)» (τεχνίτης)
δεύτερον, προβλήματα υγείας ή πράγματα που δεν λειτουργούν σωστά. «Τι είπε ο γιατρός;», «κάλεσες οδική βοήθεια;», «το ‘χω αφήσει εκεί στην άκρη και θα δω τι θα κάνω, μήπως ξέρεις εσύ τίποτα;»
τρίτον, διαπροσωπικές σχέσεις/ανατροφή παιδιών: «γιατί είπες αυτό;», «τι εννοούσες με το άλλο;», «εμένα η μάνα μου…», «ένας συνάδελφος που του ‘τυχε το ίδιο μου είπε…», «άκουσα στην τηλεόραση», «κάτι ξέραν οι παλιοί που λέγανε…» κλπ
Να συνεχίσω, ή καταλάβατε πού το πάω;

Ο άνθρωπος, ως ενσυνείδητο ον, έχει τη δυνατότητα (και την υποχρέωση) να δρα με κριτήρια συχνά διαφορετικά απ’ αυτά με τα οποία, ως έμβιο, τον όπλισε η φυσική επιλογή. Μιλάμε για κριτήρια, διότι αυτό που ονομάζουμε συνήθως «ελεύθερη βούληση» είναι ουσιαστικά μια ελευθερία (δυνατότητα) επιλογής μεταξύ διαφορετικών συμπεριφορών. Υπάρχουν τα ζωώδη κριτήρια και τα …άλλα. Ποια είναι αυτά τα άλλα; Για τον περισσότερο κόσμο είναι (πολύ φοβάμαι) τα διαφόρων ειδών στερεότυπα, από το «τίμα τον πατέρα και τη μητέρα σου» μέχρι το «καλός αλβανός (τούρκος, μπάτσος, εξωγήινος) είναι ο νεκρός αλβανός (τούρκος, μπάτσος κλπ)» και από «το στιφάδο θέλει μπόλικο κρεμμύδι, δάφνη και κανέλλα» μέχρι το «στους γάμους φοράμε παρδαλά και στις κηδείες σκούρα».

Για να επανέλθω, λοιπόν, στις ταμπελίτσες μας, ποιος είναι ο λόγος που θέλεις τώρα εσύ να με δεις; Δεν σου φτάνει που, διαβάζοντας, μαθαίνεις ολ’ αυτά για τον τρόπο που σκέφτομαι; Μάλλον όχι. Θέλεις να δεις το ντύσιμό μου, αν είναι κάζιουαλ, τη φάτσα μου, αν έχει κάποια ιδιομορφία από κείνες που θεωρούν κάποιοι εγκληματολόγοι ότι προδίδουν φύση κακοποιό και επικίνδυνη, να δεις αν είμαι μπεν άφλεκ-θιασώτης της αισθητικής ευπρέπειας- ή κάποιος ασουλούπωτος μαλλιάς ντεπαρντιέ στην πράσινη κάρτα. Και θες να με ρωτήσεις, να μάθεις, να με κατατάξεις, να δεις αν μπορείς να μ’ εμπιστεύεσαι, αν μπορείς να προχωρήσεις μαζί μου. Από πού κατάγομαι; τι δουλειά κάνω; είναι κι οι δυο γονείς μου έλληνες; έχω ποτέ συλληφθεί; έχω κάνει φυλακή; ναρκωτικά; πίπες; στρατό; παρτούζα; περμανάντ; ποιο φαγητό μ’ αρέσει; τι μουσική ακούω; σε τι σπίτι ζω; σε τι θεό πιστεύω;

Σε τι θεό πιστεύω;

Advertisements

4 Σχόλια to “ετικέτ(τ)ες”

  1. Τρελέ μου,στο Θεό που πιστεύεις,μην προκαταλαμβάνεσαι! Προφανώς θέλει να δει τα μάτια σου…Αν ο τρόπος που σκέφτεσαι «ταιριάζει» με το βλέμμα που…προσεγγίζεις τα πράγματα 😉

    φιλί στο δόξα πατρί 🙂

  2. ψυχή μου, στο θεό που πιστεύω, δεν θα κερδίσει τίποτα, γιατί και το βλέμμα μου μέσ’ από στερεότυπα θα το προσεγγίσει -κι αυτά δεν βοηθούν και πολύ, καθότι

    1) βλέμμα απόμακρο και απλανές=μυστηριώδης, αλλά μπορεί και ηλίθιος
    2) βλέμμα άγριο=παθιασμένος, αλλά μπορεί και τελείως ζώον
    3) βλέμμα τρυφερό=ευαίσθητος, αλλά μπορεί και αδερφή
    4) βλέμμα επίμονο, διερευνητικό=κάτι μου βρίσκει ..ή του θυμίζω καμιά πεθαμένη θεία του
    5) βλέμμα έντονο, βαθύ=με προσέχει ..ή κάτι σκέφτεται και μ’ έχει γραμμένη

    αυτά για γυναίκες, όσο για άντρες…στο θεό που πιστεύεις, νομίζεις ότι ενδιαφέρονται για το βλεμμα μου;

    φιλάκι στο και υιό 😉

  3. Ένα βλέμμα συνοδεύεται πάντα κι από μια χειρονομία,μια στάση του σώματος,μια έκφραση τέλος τέλος, που μπορεί να σε οδηγήσει σε ασφαλές συμπέρασμα για το τι τελικά δηλώνει το εκάστοτε βλέμμα.
    Όσο για τους άντρες…χμμμ!γιατί όχι;…;)

    φιλί με κλειστά μάτια 🙂

    • εντάξει λοιπόν, για τους άντρες ισχύουν πάνω κάτω τα ίδια, με μια αντιστροφή στο 3)

      όσο για το συμπέρασμα, σίγουρα θα βγει στο τέλος…τώρα το κατά πόσον ήταν ασφαλές το δείχνει συνήθως η νεκροψία 😉

      φιλί με ανοικτά χείλη 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: