με έμπνευση και μέτρο

Εν μέσω θερινής ραστώνης, ο Γιάννης Κυριαζής ξεκίνησε μια πραγματικά εμπνευσμένη δουλειά πάνω στην παλατινή ανθολογία. Από το σύνολο των ποικίλων θεματικά επιγραμμάτων που μέχρι στιγμής έχει μεταφράσει-αποδώσει, αυθαίρετα επιλέγω τέσσερα ερωτικού περιεχομένου. Δίνω το λόγο στον ίδιο και αποσύρομαι.

Πρόκειται για μια ανθολογία 3.700 ποιημάτων,σχεδόν όλων επιγραμμάτων, που καλύπτει μια μεγάλη περίοδο,από τον 7ο αι. π.Χ έως τον 9ο αι. μ.Χ.
Το επίγραμμα,όπως το ορίζει ο Λεκατσάς,είναι μια έμμετρη βραχύλογη επιγραφή που τονίζει τα κυριώτερα στοιχεία ενός γεγονότος,δίνοντάς τους ηθικό βάρος.Ξεκίνησε ως δίστιχο κι έφτασε το δωδεκάστιχο.
Τα είδη των επιγραμμάτων που συμπεριλαμβάνονται στην Παλατινή Ανθολογία ποικίλλουν: πρόκειται για επιγράμματα χριστιανικά,ερωτικά,επιτύμβια,αναθηματικά,
συμποτικά,σκωπτικά,επιδεικτικά,προτρεπτικά,παιδεραστικά,
αλλά και για επιγραφές αγαλμάτων, αριθμητικά προβλήματα,αινίγματα,χρησμούς,τεχνοπαίγνια(ποιήματα γραμμένα έτσι ώστε με το σχήμα των στίχων του να φτιάχνεται ένα αντικείμενο,π.χ. αβγό.τα φτερά του Έρωτα ,αυλός κ.ά.)

Ο ιερωμένος λόγιος Κων/νος Κεφαλάς συνέθεσε τη συγκεκριμένη Ανθολογία τον 9ο αι. μ.Χ.
Το 1606 ο γάλλος λόγιος Claude de Saumaise ψάχνοντας κώδικες της Παλατινής Βιβλιοθήκης της Χαϊδελβέργης ανακάλυψε το χειρόγραφο του Κεφαλά.
Από τη βιβλιοθήκη του Παλατινάτου πήρε το όνομά της: «Παλατινή Ανθολογία».

Παύλος Σιλεντιάριος, V 268

Μηκέτι τις πτήξειε πόθου βέλος. ιοδόκην γάρ
εις εμέ λάβρος Έρως εξεκένωσεν όλην.
Μή πτερύγων τρομέοι τις επήλυσιν. εξότε γάρ μοι
λάξ επιβάς στέρνοις πικρόν έπηξε πόδα,
αστεμφής, αδόνητος ενέζεται, ουδέ μετέστη,
εις εμέ συζυγίην κειράμενος πτερύγων.

Δε θα τρομάξει άλλον πια του Έρωτα το βόλι,
σε μένα τη φαρέτρα του αφού την άδειασε όλη.
Κι ούτε με φτεροκόπημα άλλον δε θα φοβίσει-
στο στέρνο μου αποφάσισε να στρογγυλοκαθίσει.
Στέκει ακίνητος, βαρύς, δεν παίρνει πια τις ρούγες ,
αφού απ’ τη ρίζα έκοψε τις δυο του τις φτερούγες.

Αγνώστου, V 168

Καί πυρί καί νιφετώ με καί, ει βούλοιο, κεραυνώ
βάλλε, καί εις κρημνούς έλκε καί εις πελάγη.
τόν γάρ απαυδήσαντα πόθοις καί Έρωτι δαμέντα
ουδέ Διός τρύχει πύρ επιβαλλόμενον.

Ρίξε φωτιά και κάψε με, χιόνι και πάγωσέ με
και αν μου θέλεις το κακό, κεραυνοβόλησέ με.
Πέτα με αν θες απ’ τους γκρεμούς στης θάλασσας τα βάθη-
τι άλλο ο ερωτόπληκτος χειρότερο να πάθει;…

Ιουλιανός Από Υπάρχων, XVI 388

Στέφος πλέκων ποθ’ ,εύρον
εν τοίς ρόδοις Έρωτα.
καί τών πτερών κατασχών,
εβάπτισ’ εις τον οίνον.
λαβών δ’ έπιον αυτόν.
καί νύν έσω μελών μου
πτεροίσι γαργαλίζει.

Παλιά,πριν από τόσα χρόνια,
στων ρόδων που έπλεκα τα κλώνια
μπλεγμένο μέσα στο στεφάνι
τον Έρωτα το χέρι πιάνει
και τον βαπτίζω μες στον οίνο.
Αφού τον βούτηξα, τον πίνω.
Και τώρα εντός μου που έχει πάει,
με τα φτερά με γαργαλάει.

Διοσκορίδης, V 55

Δωρίδα τήν ροδόπυγον υπέρ λεχέων διατείνας
άνθεσιν εν χλοεροίς αθάνατος γέγονα.
η γάρ υπερφυέεσσι μέσον διαβάσα με ποσσίν
ήνυεν ακλινέως τόν Κύπριδος δόλιχον,
όμμασι νωθρά βλέπουσα. τά δ’ , ηύτε πνεύματι φύλλα,
αμφισαλευομένης έτρεμε πορφύρεα,
μέχρις απεσπείσθη λευκόν μένος αμφοτέροισιν,
καί Δωρίς παρέτοις εξεχύθη μέλεσι.

Στη χλόη, τη ροδοκάπουλη Δωρίδα την πλαγιάζω-
μες στων ανθών τον οργασμό με αθάνατο πώς μοιάζω…
Τα πόδια της, πανύψηλα, τη μέση μου έχουν κλείσει-
σε αγώνα δρόμου ερωτικό τρέχει για να νικήσει…
Σαν φύλλα που τα φύσηξαν, τα μάτια ανοιγοκλείνει
κι εξαντλημένη από ηδονή, μαζί με μένα χύνει.

Έμμετρη απόδοση: Ι. Ν. Κυριαζή

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: