η διά της δονήσεως εκπαίδευση (2)

Συνεχίζω την προηγούμενη ανάρτηση και εξηγώ εν συντομία: πρώτον, τι είναι «εκπαίδευση διά της δονήσεως» και, δεύτερον, γιατί λέω ότι το φροντιστήριο δεν προκύπτει απλά ως αποτέλεσμα των προβλημάτων της Παιδείας, αλλά αποτελεί συστατικό μέρος τους.

Έχετε δει διαφημίσεις γι αυτά τα ωραία μηχανήματα που στέκεσαι και σε ..κουνάνε κι έτσι υποτίθεται πως γυμνάζεσαι; Λέγονται «πλατφόρμες δονήσεων» (power plates). Λοιπόν, φανταστείτε έναν υποθετικό κόσμο όπου επαγγελματική και κοινωνική επιτυχία εξαρτώνται από το πόσο γυμνασμένο και σφριγηλό σώμα έχετε (καλά, πού το βρήκα αυτό το ..εξωφρενικά μακρινό σενάριο; ) –μάλιστα έχουν θεσπιστεί επ’ αυτού και δημόσιες εξετάσεις. Οι νέοι άνθρωποι γυμνάζονται απ’ το πρωί ως το βράδυ και το κράτος τους παρέχει γυμναστήρια με ανεπαρκείς σε αριθμό (αλλά –συχνά- και σε κατάρτιση) γυμναστές. Εκεί πάνω λοιπόν εμφανίζεται ο ..δονητής. Τι κάνει αυτός; Κατ’ αρχάς σου επιβάλει να περνάς κάποιες ώρες πάνω του. Επιπλέον, έχει ένα κομπιούτερ που σου επιδεικνύει κάποιες ασκήσεις και σου προτείνει και άλλες που θα έκανες και χωρίς αυτόν (πους-απς, κοιλιακούς, τρέξιμο κλπ) Οι πιο φυγόπονοι, αλλά και αυτοί που το χρήμα τους περισσεύει, τρέχουν κι αγοράζουν έναν. Σιγά-σιγά, όλο και περισσότεροι πείθονται ότι οι «δονούμενοι» έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα και, εν πάση περιπτώσει, κάνουν τη δουλειά πιο οργανωμένα και πιο εύκολα. Έτσι, οι «δονητές» εξαπλώνονται. Στο τέλος, ακόμα κι εκείνοι που γυμνάζονταν εντατικά και με συνέπεια, καλού-κακού αγοράζουν κι αυτοί. Το αποτέλεσμα είναι ο κόσμος να αγανακτεί για την οικονομική επιβάρυνση αλλά, κατά βάθος, να αισθάνεται ικανοποιημένος διότι: 1) έχει πειστεί πως έτσι θα τα καταφέρει, 2) όποιος δεν βρίσκει χρόνο και όρεξη να γυμναστεί μεταθέτει την ευθύνη εξ ολοκλήρου στο μηχάνημα και 3) διαθέτει ένα μοδάτο, κοινωνικά επιβεβλημένο προϊόν. Σας θυμίζει κάτι;

Αρκετά όμως με τις αλληγορίες. Ιδού, επιγραμματικά, τα στάδια της αλλοτρίωσης στα οποία συνεισφέρει το φροντιστήριο, σε συνδυασμό βεβαίως με το διαστροφικό σύστημα Πανελλαδικού Διαγωνισμού (και όχι «εξετάσεων», όπως –δολίως- έχει καθιερώσει το υπουργείο να λέγονται) και με την ανεπάρκεια (αντικείμενο μελλοντικής ανάρτησης) του δημόσιου σχολείου:

  1. Μετάθεση ευθύνης. Μαθητές και γονείς μεταθέτουν την, όποια, δική τους ευθύνη στους «ειδικούς» (έχω και πληρώνω, άρα η δουλειά γίνεται). Δεν μιλάμε βεβαίως για αγορά γνώσεων αλλά «εκπαιδευτικών υπηρεσιών».
  2. Ντε φάκτο απαξίωση της γνώσης, όταν αυτή δεν οδηγεί στην (βραχυπρόθεσμη) επιτυχία. Μαθήματα που δεν εξετάζονται στον πανελλαδικό διαγωνισμό, αλλά και ολόκληρες ενότητες των βασικών μαθημάτων, αγνοούνται ως «άχρηστα». Η υποτιθέμενη Γενική Παιδεία πάει περίπατο.
  3. Η επιτυχία ως επωφελής επένδυση. Ελάχιστοι είναι αυτοί που συνειδητοποιούν ότι η είσοδος στα Πανεπιστήμια δεν (μπορεί να) είναι αυτοσκοπός. Για τους περισσότερους ισχύει το «τι πληρώνω τόσα χρόνια;»
  4. Η αφομοίωση γνώσης και η ανάπτυξη δεξιοτήτων υποκαθίστανται -σε συντριπτικό ποσοστό- με την πρόσληψη «μασημένης τροφής». Δηλαδή, στη θέση του να προσπαθήσει ο μαθητής να κατανοήσει σε βάθος δέκα πράγματα και εν συνεχεία να κληθεί να τα εφαρμόσει, έχουμε μια συχνά στείρα αποστήθιση κωδικοποιημένων «κανόνων» (μεθοδολογιών) με βάση τους οποίους πρέπει να επιλύσει κάποιους παράξενους (αφού δεν αντιλαμβάνεται την πρακτική τους σημασία) γρίφους. Αυτό δεν ακυρώνει απλώς το νόημα της εκπαίδευσης. Το χειρότερο είναι ότι ανεβάζει διαρκώς τον πήχη (διότι η επιτροπή κατάρτισης των θεμάτων πέφτει στην παγίδα να ψάχνει διαρκώς για ερωτήματα που δεν κωδικοποιούνται εύκολα) με εξουθενωτικά για τους μαθητές (οι οποίοι οφείλουν τώρα να κωδικοποιήσουν περισσότερους κανόνες) αποτελέσματα.

Και μετά απ’ όλα αυτά, μια ερώτηση για να δούμε πόσο καλοί μαθητές είστε εσείς.

Αν ο μέσος πολίτης καλείτο από την κυβέρνηση να ψηφίσει για ένα επιπλέον κονδύλι σχετικό με την παιδεία, τι θα προτιμούσε;

  1. Λεφτά για σχολεία, υλικοτεχνική υποδομή, επιμορφωτικά σεμινάρια και διορισμούς καθηγητών, ώστε να βελτιωθεί το επίπεδο της εκπαίδευσης και να μην χρειάζεται να πληρώνει από την τσέπη του τα φροντιστήρια (και να πληρώνει και ο μαθητής σε κόπο και χρόνο) -ή
  2. Να παίρνει ο ίδιος ένα «επίδομα φροντιστηρίων» -ώστε να καλύπτει ένα μέρος από το έξοδο- και τα πράγματα να παραμείνουν ως έχουν;

(Νομίζω ότι μέσα μας όλοι ξέρουμε ποια θα ήταν η απόφαση του κυρίαρχου λαού. Το λέω χωρίς καθόλου ειρωνία, αλλά με μπόλικη απογοήτευση.)

Ουφ! Τα είπα και ξαλάφρωσα. Θα μου πείτε το κλασσικό «και τι κέρδισες;» Ίσως τίποτα. Αλλά είναι ενοχλητικό να βλέπεις διαρκώς γύρω σου τη συνενοχή. Αυτοί που μπήκαν στο νόημα, καταλαβαίνουν τι εννοώ. Οι υπόλοιποι, δεν πειράζει. Έτσι κι αλλιώς λεφτά (δεν) έχουν.

Advertisements

2 Σχόλια to “η διά της δονήσεως εκπαίδευση (2)”

  1. Aμαν! Δυό μέρες δεν βρήκα τη στιγμή και την ενέργεια να σε διαβάσω και κοίτα να δεις τι βλέπω… Θέματα καυτά, βέρι κλόους του μαϊ χαρτ, γείτονά μου. Από παιδί έχω άποψη πάνω στο συγκεκριμένο, άποψη που λίγο μετατοπίστηκε με τα χρόνια και την εμπειρία. Ήμουν από τους μαθητές που προετοιμάστηκαν μόνοι τους για τις Πανελλήνιες της εποχής μου, τότε που τα φροντιστήρια είχαν ήδη γίνει απαραίτητα κι ήταν όλα συγκεντρωμένα στο κέντρο της Αθήνας. Λόγω του ότι ζούσαμε στη Γλυφάδα τότε, συν η φυσική αντίδραση των δικών μου αφού ήδη πήγαινα σε προοδευτικό σχολείο, ήταν αδύνατον ν’ ανεβοκατεβαίνω σε φροντιστήριο, κι έτσι οι γονείς μου το είχαν πάρει απόφαση: ό,τι κάνεις μόνη σου, αλλιώς…ξέχνα το. Είχα την τύχη να μαθητεύσω δίπλα σε άξιους δασκάλους, και ιδιαίτερα δίπλα σε μια φιλόλογο που πίστευε ότι μπορούσα ακόμη κι όταν δεν το πίστευα εγώ. Μου ‘χε δώσει λοιπόν όλα της τα βιβλία από το πρώτο έτος της Φιλοσοφικής – με έμφαση στη μετάφραση από αρχαία σε νέα ελληνικά αλλά και αντίστροφα! Μόνη μου διάβασα, προετοιμάστηκα, πήγα κι έγραψα. Πέρασα στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, αν και στα λατινικά είχα πιάσει βάση γιατί τίποτε δεν ήξερα από τα θέματα των φροντιστηρίων.

    Τα τελευταία χρόνια που πέρασα κάτω στην Ελλάδα, παράλληλα με τα εκδοτικά μου και τα μαθήματα αγγλικών προετοίμαζα δύο μαθητές λυκείου για τις εξετάσεις τους. Ήταν μια τεράστια εμπειρία να το ζήσω αυτό, να το δω από τόσο κοντά ύστερα από τα δικά μου χρόνια. Τα παιδιά δεν είχαν καμία επαφή με την εκπαίδευση και τη μάθηση – το μόνο που ήθελαν ήταν να κάνουμε κάτι να «περάσει κι αυτό». Ντρεπόμουν να παίρνω χρήματα, έπαιρνα το λιγότερο δυνατόν που μπορούσα κι έκανα ό,τι περισσότερο μπορούσα, μα είδα ξεκάθαρα πως οι γονείς τ’ ακουμπάνε όπου βρουν (και γιατί να μη βρουν άλλωστε). Έχοντας φυσικά διαγράψει τις ίδιες τις ικανότητες των παιδιών τους και το δημόσιο σύστημα – ένας ακόμη φαύλος κύκλος εξαιρετικά χαμηλών προσδοκιών και συνεπώς ταπεινών επιδόσεων κι από τις δύο πλευρές. Δε θέλω να σε κουράζω αλλά βρίσκομαι στο στοιχείο μου τώρα 🙂

    Λίγα χρόνια πριν δίδασκα ελληνικά σ’ ένα τοπικό κολέγιο εδώ, από εντελώς αρχάριους που προχωρούσα μέχρι intermediate επίπεδο – όλες δικές μου τάξεις και δικό μου υλικό που δημιούργησα μόνη. Εκεί φάνηκε όχι η διαφορά ικανοτήτων, γιατί τα παιδιά μας είναι ικανά κι ας μην το ξέρουν, αλλά η διαφορά αντιμετώπισης της γνώσης και της μάθησης. Λυπάμαι πολύ που τα παιδιά μας στην Ελλάδα έχουν να κάνουν με τόσο φτωχές κι υποτιμητικές συνθήκες μάθησης εντός κι εκτός σχολικού περιβάλλοντος. Ο εκπαιδευτικός μηχανισμός, όπως άλλωστε όλοι οι μηχανισμοί, μπορεί να μην αλλάζει εύκολα, μπορεί όμως να πολεμηθεί αν υπάρχει θέληση. Υπάρχουν αρκετές αποδείξεις γι’ αυτό, τόσοι και τόσοι άνθρωποι που απέκτησαν ικανοποιητική μόρφωση σε πείσμα των άθλιων συνθηκών που τους σέρβιρε – και που πάντα δυστυχώς θα σερβίρει – το εκάστοτε Υπουργείο Παιδείας.

    Συγχώρεσέ μου το μπλα, τις χάρηκα πολύ κι αυτές τις εγγραφές σου, συγχαρητήρια. Σε φιλώ, καλή εβδομάδα να έχεις, σ’ ευχαριστώ για τη φιλοξενία :*

  2. Ω! 🙂 Είχα δίκιο λοιπόν! Δεν εννοώ βέβαια τη μη αναγκαιότητα του φροντιστηρίου -ποτέ δεν αμφέβαλα. Μιλάω για το ότι είναι τόσο ανόητη αυτή η κατάσταση που κουράζεται κανείς ακόμα και να σκεφτεί να τη συζητήσει. Να όμως ένα όφελος, πιθανότατα το μοναδικό, από την κουβέντα: έμαθα πως υπήρξαμε κάποτε συνάδελφοι. (‘Οπως καταλαβαίνεις, δεν τολμώ να αναφερθώ στο παρόν. Εσύ δουλεύεις σε ό,τι δικαιούται να ονομάζεται εκπαίδευση, ενώ εγώ στην ..ελληνική εκδοχή της.)

    Πολλά φιλιά γειτόνισσα (και μη μ’ ευχαριστείς γιατί με πληγώνεις 🙂 )

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: