Τους βλέπεις στο δρόμο, στις δημόσιες υπηρεσίες, στα σινεμά. Ακόμα και σε συναυλίες. Έχουν συνήθως έναν δυναμισμό. Δεν τους αρέσει να περνούν απαρατήρητοι. Δεν τους αρέσει να τους παραμερίζουν, να τους αποκλείουν. Όλ’ αυτά τα χρόνια διδάσκεις τα παιδιά τους. Μαθαίνεις πολλά για έναν άνθρωπο απ’ τα παιδιά του.

Κάθε γενιά κουβαλά τα χαρακτηριστικά που τη διαμόρφωσαν, τις προσδοκίες και τις διαψεύσεις της. Τις ενοχές της. Η δικιά μου κουβαλά την αφασία. Τον ανταγωνισμό. Την αποκάρδιωση: έτσι είναι τα πράγματα, δεν αλλάζουν. Η γενιά που δεν έλπισε ποτέ της σε επανάσταση, σε ανατροπές, σε δικαιοσύνη. Μα δεν μιλώ για τη δική μου γενιά.

Μιλώ για κείνην που της έλαχε η ευκαιρία και που, στην ηλικία επάνω της αμφισβήτησης και της αντίδρασης -τότε που ονειρεύεσαι να γκρεμίσεις τα τείχη των προηγούμενων (για να χτίσεις στη θέση τους τα δικά σου, αυτό όμως το καταλαβαίνεις αργότερα)- είχε βαρβάρους ορατούς να πολεμήσει. Τη γενιά που μεγάλωνε με το ροκ και με του ‘68 τον απόηχο. Που ένα σημαντικό μέρος της επέλεξε να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων. Ένα άλλο όχι.

Μιλώ για κείνους που χρεώθηκαν το μύθο. Για κείνους που αποτέλεσαν μέρος του και εξαργύρωσαν το μερίδιο που τους αναλογούσε. Για τους άλλους, που εξαργύρωσαν στάχτη. Και για τους τρίτους, μάλλον τους περισσότερους, που παρακολούθησαν τον αγώνα απ’ τις εξέδρες μα δεν τόλμησαν να κατεβούν στην αρένα ή ακόμα (και ήταν πολλοί!) καταδίκασαν και ελεεινολόγησαν εξαρχής την προσπάθεια του ξεσηκωμού. Όλοι χρεώθηκαν τα επινίκεια. Και, αναγκαστικά, την ευθύνη -το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης- για αλλαγή.

Κι η ώρα της αλλαγής ήρθε και προσπέρασε, όπως η νιότη. Αφήνοντας πίσω της το άρωμα μιας εποχής και κάποια ονόματα… Αυτό μόνο; Ποτέ δεν είναι μόνο αυτό. Βλέποντας τα παιδιά το καταλαβαίνεις. Καταλαβαίνεις πολλά για μια κοινωνία απ’ τα παιδιά της.

Η γενιά του πολυτεχνείου έφτασε στην κρίσιμη καμπή. Η γενιά του ροκ, του ρεμπέτικου, της ταβέρνας, η γενιά του αντιαμερικανισμού, και του “έξω από το ΝΑΤΟ” δίνει τη σκυτάλη. Τα παιδιά της μεγάλωσαν. Τα παιδιά που (πολλά εξ αυτών) έμαθαν το ηρωικό παραμύθι από πρώτο χέρι, τα παιδιά που απομυθοποίησαν τους ήρωες επίσης από πρώτο χέρι, τα παιδιά που διδάχτηκαν να μην είναι αμερικανάκια και που κάποια από αυτά πράγματι δεν έγιναν τέτοια, ήδη ψηφίζουν. Τη θέση τους στα θρανία παίρνουν τα παιδιά μιας άλλης γενιάς, της γενιάς που έχει τώρα τη σκυτάλη.

Της γενιάς της αφασίας, του ανταγωνισμού και της αποκάρδιωσης. Της γενιάς της ντίσκο, του σκυλάδικου και της έντεχνης λαϊκο-πόπ. Της γενιάς που δεν γνώρισε ούτε έλπισε επανάσταση. Και που αντιμετωπίζει κάθε τι ανατρεπτικό με συμπλεγματική αποστροφή ή βιτριολική συγκατάβαση…

Το ήξεραν από νωρίς: αν γίνει κατάληψη, οι εκδρομές κομμένες. Έτσι έγινε και πέρσι. Ισχυρό αντικίνητρο, υποτίθεται. Στην πράξη όμως αποδείχτηκε φτωχό. Μιλάμε για ηλικίες όπου το να αποδείξεις τη μαγκιά σου, ότι δεν μασάς, είναι πάνω απ’ όλα: 160 υπέρ, 90 κατά της κατάληψης.

Έσπευσε ο σύλλογος γονέων, το βαρύ πυροβολικό: επανάληψη της ψηφοφορίας την επομένη, παρουσία τους. Άνθρωποι που είναι γονείς και δεν έχουν ούτε στοιχειώδη ιδέα για το πώς λειτουργούν οι έφηβοι. Θυμούνται άραγε τους εαυτούς τους; Αμφίβολο.
Σου λέει: δεύτερη μέρα της κατάληψης, πολλοί χαβαλέδες θα λείπουν. Με λίγη ψυχολογική πίεση, απειλές για εισαγγελέα κλπ, θα γυρίσει το αποτέλεσμα. Κι όμως: 100 υπέρ, 80 κατά. Όπως αποδείχτηκε, αρκετοί απ’ αυτούς που ψήφισαν “κατά” την πρώτη μέρα μόνο και μόνο για να μη χάσουν την εκδρομή, πεισμωμένοι απ’ τις απειλές, τις φωνές και την απαξιωτική συμπεριφορά των “μεγάλων” προς τους συμμαθητές τους (“αλήτες, ανώριμοι” κλπ) μεταστράφηκαν υπέρ της κατάληψης. Το χαρτί με τα αιτήματα, τυπωμένο αρχικά απ’ το ίντερνετ, συμπληρώθηκε στο πόδι με φρέσκα, συγκεκριμένα  προβλήματα.

“Γιατί τόση φασαρία;” ρωτά παλιότερος συνάδελφος. “Εθιμοτυπική είναι η κατάληψη. Μια βδομάδα το πολύ, ούτε μέχρι τις 17 δεν φτουράει φέτος… Γιατί ανάβουνε φιτίλια;”
Το ερώτημα είναι αν υπάρχει κανείς που να νοιάζεται για το πρόβλημα. Όχι βέβαια των χαμένων διδακτικών ωρών, ούτε για τις πιθανές ζημιές. Το πραγματικό, το βαθύ πρόβλημα χιλιάδων εφήβων χωρίς οράματα και προσανατολισμούς, χωρίς πραγματικό ενδιαφέρον και άποψη για τη ζωή τους, πέρα από την κοινή πεποίθηση ότι “το σχολείο είναι χάλια”.
Κι όμως, παρά τον τσαμπουκά, μόλις αποδείξουν ότι μπορούν να κάνουν “το δικό τους”, για άλλη μια φορά, φαινομενικά ανεξήγητα (αφού κανένα απ’ τα αιτήματά τους δεν θα έχει ικανοποιηθεί) θα εγκαταλείψουν και θα επιστρέψουν στα θρανία σα να μην έγινε τίποτα. Βλέπεις το σχολείο είναι σαν την κοινωνία: μπορεί να είναι χάλια, αλλά αυτό έχουμε. Τι θα κάνουμε χωρίς σχολείο;

θα ‘ρθει το πλήρωμα του χρόνου κι ο καιρός
ν’ αγωνιστείς από καινούργιο μετερίζι
μα φίλος άσπονδος ή δήμιος στυγερός
ο χρόνος πριν επικρατήσει ολοσχερώς
τη μέρα του άδραξε ειδάλλως βράσε ρύζι

αέρας (σκόρπιες μουσικές) των αλλαγών
φυσά μου λες απ’ το πρωί μες στο μυαλό σου
μιας νιότης όψιμης ισχνής επιλαχών
τ’ ωραίο ταξίδι έλεγες πάντα και ο αγών
λάβε λοιπόν την εντολή: καταναλώσου

ας είναι ο αίολος στην πρύμη σου απαλός
ούριος άνεμος το πλοίο να κινήσει
λάβετε θέσεις οι μνηστήρες ασφαλώς
κι εκείνη (πάντα εκείνη) παρά θιν αλός
με μια κλωτσιά το παραμύθι ας αρχινήσει

το ιστολόγιο αλλάζει όνομα και προσανατολισμούς -στο εξής θα ασχολείται με θέματα παιδείας
βέβαια, καθ’ όσον “όλα είναι θέμα παιδείας”, δεν υπάρχουν ουσιαστικοί περιορισμοί

εν πάσει περιπτώσει, τα παραπάνω σημαίνουν ότι κείμενα που αφορούν στη φιλολογική υστεροφημία του τρελού περιορίζονται πλέον στο άλλο ιστολόγιο

σταματώ και τη δημοσίευση του “ονείρου” :  ξεκίνησε με τη λογική μιας διαδικτυακής επιφυλλίδας, όμως οι καιροί είναι περίεργοι γι αυτό και το βλέπω ήδη ως σχέδιο μυθιστορήματος -αν υπάρχει κανείς που περιμένει και θέλει τη συνέχεια, ας μου στείλει ένα mail για να του στείλω ο,τι γράψω σχετικά

την εικόνα της Πηνελόπης-υφαίνουσας βρήκα εδώ

εικόνα και άρθρο από τη σαββατιάτικη ελευθεροτυπία

το τραγούδι αφιερωμένο, όχι στους υπεύθυνους του εγκλήματος αλλά στους ηθικούς αυτουργούς αποδέκτες του προϊόντος

Μπαμπακούλη μου,
ασφαλώς έχεις γυρίσει όπως κάθε μέρα απ’ τη δουλειά όπου κουράζεσαι για να μη μας λείψει τίποτα και αναρωτιέσαι που είναι η αγαπημένη σου κορούλα που αυτήν την ώρα βρίσκεις συνήθως ξαπλωμένη στον καναπέ να παρακολουθεί βραζιλιάνικες σειρές στην τηλεόραση.
Έχω να σου πω κάτι λατρεμένε μου μπαμπακούλη αλλά δεν έχω το κουράγιο να το κάνω κοιτώντας σε καταπρόσωπο. Πάνω στο σημείωμα έχω αφήσει τα χάπια του παππού για την πίεση, πάρε ένα καλού-κακού.
Στην ηλικία που είμαι, όπως καλά γνωρίζεις, τα κορίτσια είναι πολύ ευάλωτα (έτσι γράφεται αυτό; ) στα βέλη του έρωτα και έτοιμα για οποιαδήποτε τρέλα για χάρη του αγαπημένου τους. Ειδικά όταν πρόκειται για ένα τόσο όμορφο και καλοσυνάτο αγόρι σαν τον Μωχάμετ που, ειλικρινά σου μιλάω μπαμπακούλη μου, είναι πολύ δύσκολο να του αρνηθείς οτιδήποτε. (Αχ μπαμπά μου, είναι τόσο τέλειος με τα μακριά του τα μαλλιά και τα σκουλαρίκια και τα 24 τατού στο δυνατό μελαχρινό κορμί του!)
Φεύγουμε, μπαμπάκα μου, φεύγουμε με τη Χάρλεη, μην μας ψάξετε εσύ κι η μαμά, μην πάτε στη Νικολούλη, είμαι καλά και θα σας γράψω αμέσως μόλις φτάσουμε στην πατρίδα του την Αίγυπτο. Δεν είναι κανένας πλούσιος αλλά έχει ένα χωραφάκι στο Νείλο κι είναι δουλευταράς το αγόρι μου και το λαθρεμπόριο μαριχουάνας αποδίδει πολύ καλά όπως ξέρεις. Μου ορκίστηκε ότι δεν θα πεινάσουμε εγώ και το παιδί του που περιμένω και τον πιστεύω. Δεν είναι κανένα επιπόλαιο παιδαρέλι στα πενηνταπέντε του!

……………………………………………………………………………………..χα, χα! μπαμπακούλη μου σου την έσκασα, πλάκα ήταν δεν φαντάζομαι να το πίστεψες; Στην Κλημεντίνη είμαι, απέναντι, δεν θ’ αργήσω. Οι βαθμοί μου είναι στο γραφείο μου. Μπορείς να τους δεις τώρα.

ανωνύμου

και για την αντιγραφή: τρελός

ο τρελός πήρε φύλλο πορείας κι είναι πλέον και επισήμως φευγάτος -το ιστολόγιο σύντομα θα αναδίδει θαλασσινό αεράκι και άρωμα μαστίχας!

είτε μου, δεσποινίς.»

Είχε σηκώσει τα μάτια της από τα έντυπα που συμπλήρωνε και την κοιτούσε εξεταστικά. Μικροκαμωμένο γκομενάκι αλλά νόστιμο. Η φουστίτσα που φορούσε, μόλις που κάλυπτε το εσώρουχο (υποθέτοντας –καλοπροαίρετα- ότι υπήρχε τέτοιο.)
«Ξέρετε… Θέλω να σας ζητήσω μια χάρη.»
Είχε σκύψει ελαφρά προς το μέρος της κι έκανε κάτι με τις (έντονα μαύρες) βλεφαρίδες της.
Η Αλεξάνδρα έσκυψε επίσης. Συνωμοτικά.
«Έχουν κάτι τα μάτια σας;» ρώτησε χαμηλόφωνα.
«Τα μάτια μου; Όχι.»
«Σαν να πετάνε…»
«Όχι, βέβαια. Πώς σας ήρθε;»
«Έχετε κάποιο… τικ;»
«Τικ; Εγώ; Καλέ τι λέτε;»
«Και γιατί μιλάτε σιγά;»
«Εγώ μιλάω σιγά;» Φώναζε. «Εσείς μιλάτε σιγά.»
«Σας παρακαλώ, δεσποινίς. Μη φωνάζετε.» Έσκυψε ξανά στα χαρτιά της. «Προσπαθώ να κάνω τη δουλειά μου.»
«Με συγχωρείτε.» Τούτη τη φορά ακούστηκε γλυκιά –η ίδια η γλύκα. Άρχισε τα κόλπα πάλι, σκέφτηκε η Αλεξάνδρα, αλλά δεν θα της κάνω τη χάρη. Συνέχισε να παριστάνει ότι συμπληρώνει έντυπα. Θα σε φτιάξω εγώ, πουτανάκι.
«Κύριε…» Η φωνή της Ελίνας ακουγόταν τώρα παρακλητική. «Γιατί δεν με κοιτάτε;»
Κύριε; Καινούργιο κόλπο; Και τι ήταν αυτό το σούσουρο που ακουγόταν; Εντάξει λοιπόν. Μια γρήγορη ματιά, δήθεν αδιάφορη και… δεν είμαστε καλά!
Είχε βγάλει τα ρούχα της και τα είχε ακουμπήσει πάνω στο γκισέ. Στεκόταν εκεί μπροστά φορώντας το κιλοτάκι της και μοιράζοντας απολογητικά χαμόγελα στους υπόλοιπους πελάτες του ταχυδρομείου που την κοιτούσαν (και κάποιοι την έδειχναν) σοκαρισμένοι.
«Θέλω να στείλω αυτά εδώ…» Έδειχνε τα ρούχα της.
Η Αλεξάνδρα την κοίταξε ειρωνικά.
«Πού να τα στείλεις, καλή μου;»
«Σ’ εκείνην. Στην Αλεξάνδρα.»
«Στην Αλεξάνδρεια. Έχετε συγγενείς;»
«Όχι Αλεξάνδρεια. Αλεξάνδρα… Είναι φίλη μου.»
«Φίλη σας. Κι αυτή η φίλη σας… δεν έχει επώνυμο;»
«Έχει, αλλά δεν το ξέρω. Ίσως Νικολάου. Αλεξάνδρα Νικολάου. Πρέπει να της στείλω τα ρούχα μου. Τα χρειάζεται.»
Δεν έπρεπε να εκνευριστεί. Το ήξερε. Ήταν λάθος.
«Νικολάου;» Η Αλεξάνδρα σηκώθηκε όρθια. «Τι λες κοπέλα μου! Τ’ όνομά μου είναι Σωτηροπούλου. Τ’ ακούς; Σω-τη-ρο-πού-λου! Και ποιος σου είπε ότι χρειάζομαι τα κουρέλια σου;»

Ήταν λάθος. Το ήξερε καθώς στήριζε τα χέρια της στο γραφείο, καθώς σηκωνόταν όρθια, το ήξερε, αλλά ήταν ήδη πολύ αργά. Κανείς δεν κοιτούσε πλέον την Ελίνα. Όλος ο κόσμος κοιτούσε τώρα αυτήν (αυτόν; ) φανερά διασκεδάζοντας. Γελούσαν.
Σε αργή κίνηση. Σήκωσε. Τα χέρια. Τρεμάμενα, μεγάλα αντρικά χέρια. Έπιασε το κεφάλι της (το κεφάλι του; ) Μια επαφή λείου δέρματος. Πασπάτεψε το γυμνό κρανίο. Ύστερα το τριχωτό στέρνο. Το αντρικό εσώρουχο –το μόνο της ρούχο- που δεν μπορούσε να κρύψει τη στύση της. Όλοι γελούσαν.
«Είναι μόνο ένα όνειρο», σκέφτηκε.
Ύστερα σκέφτηκε ένα όνομα.
Κι ύστερα ξύπνησε.

Η Ελίνα κοιμόταν δίπλα της. Με το γυμνό της στήθος, δίχρωμο απ’ το σημάδι του μαγιό, το κιλοτάκι τόσο μικροσκοπικό ώστε άφηνε να διακρίνεται η άκρη ενός τατουάζ (μιας πεταλούδας; ) στην ηβική χώρα.
Έξω φαινόταν ακόμα σκοτάδι. Διψούσε κι ήθελε τουαλέτα. Η τουαλέτα ήταν εύκολη –δίπλα στην καμπίνα. Έπρεπε να σηκωθεί, βέβαια.

Τι όνειρο κι αυτό! Ονειρεύτηκε τον εαυτό της στη θέση εκείνου του μαλάκα στο ταχυδρομείο. Και το δικό της ρόλο τον έπαιζε –άκου φίλε μου!- η Ελίνα. Μυστήριο πράγμα τα όνειρα.
Θυμήθηκε την κουβέντα που είχε ξεκινήσει –ποιος ήταν; ο Άρης;- πως θα μπορούσε, λέει, όλα αυτά να τα ονειρεύονται… Και μήπως κι αυτή η ίδια, μέσα στον ύπνο της προ ολίγου, το ίδιο -είναι όνειρο- δεν σκέφτηκε; Ύστερα, βέβαια, ξύπνησε, αλλά πού; Εδώ μέσα, στην Αλεξάνδρεια, δίπλα στην Ελίνα. Όχι σπίτι της (όπως πολύ θα ήθελε!) Η Αλεξάνδρεια, αυτή δυστυχώς δεν ήταν όνειρο. Ούτε οι πέντε τους. Ειδάλλως, θα έπρεπε να δεχτούμε (τι ήταν αυτό το κούνημα ξαφνικά; ) ότι έβλεπε ένα όνειρο μέσα σ’ ένα άλλο. Σαν εκείνες τις κούκλες…

Προσπάθησε να σηκωθεί. Ένιωσε μια ζάλη και ξανάπεσε πίσω. Βαθιά εισπνοή –αργή εκπνοή. Το είχε αυτό το πρόβλημα από μικρή. Της έπεφτε η πίεση. Κατάλαβε την Ελίνα να τεντώνεται δίπλα της –το ένα πόδι της σκαρφάλωσε πάνω στο αριστερό πόδι της Αλεξάνδρας. Χαμογελούσε.

Δεν θυμόταν πώς βρέθηκε στην τουαλέτα… Θυμόταν να τραβιέται απαλά και την Ελίνα να μουρμουρίζει γελώντας στον ύπνο της. Θυμόταν να σηκώνεται αργά κι ύστερα… Τίποτα. Θα πρέπει να την πήρε ο ύπνος στη λεκάνη.
Ανασηκώθηκε προσεκτικά μες στο σκοτάδι. Γιατί δεν άναψε ένα φως; Είχε ουρήσει ή όχι; Ένιωθε ακόμα την κύστη της γεμάτη, όμως όσο και να προσπαθούσε δεν έβγαινε τίποτα. Κοντοστάθηκε. Τι έπρεπε να κάνει; Κάτι της διέφευγε, σίγουρα κάτι της διέφευγε.
Βρέθηκε παραπατώντας στο σαλόνι. Ζαλιζόταν ακόμα. Αλλού πατούσε κι άλλού…
…βρισκόταν. Ξαφνικά. Πάνω σε ένα μαλακό σώμα. (Αντρικό!) Το πρόσωπό της, τα χείλη της, συνάντησαν κάτι απαλό και ζεστό (αναμφισβήτητα, έναν αντρικό λαιμό). Μια ζεστή ανάσα μες στο αυτί της.
«Το ήξερα», είπε ο Άρης.
«Τι… Τι ήξερες;» Προσπάθησε να σηκωθεί.
«Ότι θα έλθεις. Αυτό τράβα το όσο θες, μόνο βγάλε το δάχτυλο απ’ το μάτι μου.»
Αυτό, ποιο αυτό;
«Δεν…το… επίτηδες… Σκόνταψα στο κρεβάτι σου. Τι είναι αυτό που τραβάω;»
«Αυτό που τραβάς είναι το πουλί μου. Και είσαι στο κρεβάτι μου. Και είσαι τελείως γυμνή.»
«Καλέ τι…»
Ήταν γυμνή!
«Δεν… Συγγνώμη. Κουνούσε πολύ και…» Προσπαθούσε να σηκωθεί ή όχι; «Γιατί με σκέπασες;»
«Εγώ σε σκέπασα; Και, ενημερωτικά, είμαστε μέσα στο λιμάνι. Δεμένοι. Το μόνο που κουνάει είναι το πράμα μου στα χέρια σου. Αν συνεχίσεις…»
Συνειδητοποίησε ότι αυτό που τραβολογούσε ήταν πράγματι το… Γαμώτο. Γιατί δεν τη χάιδευε, αντί να μιλάει συνέχεια; Σηκώθηκε απότομα. (Η πίεση, Αλεξάνδρα!)
«Κι εγώ σου λέω πως κουνάει. Κουνάει τρελά.»
Τυλιγμένη στο σεντόνι και σκουντουφλώντας, κινήθηκε προς το αμυδρό φως που ερχόταν απ’ τη φάλκα.
«Γαμώ τις σκάλες μου! Πώς ανοίγει αυτό το πράγμα;»
Ένιωσε τα χέρια του να την τυλίγουν, να διατρέχουν το κορμί της πάνω απ’ το σεντόνι. Τα χείλη του να ζητούν τα δικά της. Μόνο, μη μου βάλεις γλώσσα, σκέφτηκε.
Δεν της έβαλε.
«Κουνάει στ’ αλήθεια», είπε ο Άρης ανοίγοντας το κάλυμμα και μισοβγαίνοντας στην κουβέρτα. «Κάτι δεν πάει καλά.»
Ανέβηκε πίσω του. Τίποτα δεν πήγαινε καλά. Δεν φαίνονταν φώτα. Ούτε λιμάνι. Ούτε αστέρια. Μόνο ένα θαμπό σκούρο φως εκεί όπου θα πρέπει να βρισκόταν το φεγγάρι. Τα κύματα έσκαγαν με δύναμη στα πλευρά του σκάφους πιτσιλώντας την στο πρόσωπο. Αδύνατον, σκέφτηκε. Αυτό δεν συμβαίνει. Πρέπει να ξυπνήσω, να ξυπνήσω πραγματικά.

Πρώτα ένιωσε τα σεντόνια. Απαλά, προστατευτικά, βαμβακερά σεντόνια. Ύστερα τη γλυκιά χαλαρότητα του ξυπνήματος. Άκουσε τη φωνή του Άρη, σαν απόηχο του ονείρου της ή… Κάποιος την κουνούσε. Είχε ξημερώσει; Ένα καμπανάκι χτύπησε μέσα στο κεφάλι της.
Άνοιξε τα μάτια. Το φως της καμπίνας ήταν αναμμένο. Το πρόσωπο της Ελίνας την κοιτούσε γεμάτο έξαψη. Ένιωθε ακόμα…
«Αλεξάνδρα! …Ξύπνα!»
…πιτσιλισμένη.

«Ταξιδεύουμε!»

«Πού βρισκόμαστε εμείς;» ρώτησε ο Σάντοου. «Εγώ είμαι στο δέντρο; Είμαι νεκρός; Βρίσκομαι εδώ; Νόμιζα ότι είχαν τελειώσει όλα. Τι είναι πραγματικό;»
«Ναι», είπε ο Ουίσκι Τζακ.
«Ναι; Τι σόι απάντηση είναι το “Nαι;”»
«Καλή απάντηση. Αληθινή απάντηση επίσης.»
Ο Σάντοου είπε, «Κι εσύ θεός είσαι;»
Ο Ουίσκι Τζακ κούνησε το κεφάλι του αρνητικά. «Εγώ είμαι πολιτιστικός ήρωας», είπε. «Κάνουμε τις ίδιες μαλακίες που κάνουν κι οι θεοί, απλά τα κάνουμε σκατά πιο συχνά και κανείς δεν μας λατρεύει. Λένε ιστορίες για μας, αλλά λένε εκείνες που μας δίνουν κακή εικόνα μαζί μ’ εκείνες όπου τα βγάλαμε πέρα αρκετά καλά».
«Κατάλαβα», είπε ο Σάντοου. Και καταλάβαινε, πάνω κάτω.
«Κοίτα», είπε ο Ουίσκι Τζακ. «Τούτη εδώ δεν είναι καλή χώρα για θεούς. Ο λαός μου το κατάλαβε αυτό πολύ νωρίς. Υπάρχουν δημιουργά πνεύματα τα οποία ανακάλυψαν τη γη ή την έφτιαξαν ή την έχεσαν, αλλά σκέψου το: ποιος θα λατρέψει το Κογιότ; Έκανε έρωτα με τη Γυναίκα Ακανθόχοιρο και το μόνο που κατάφερε ήταν να μετατρέψει την πούτσα του σε μαξιλαράκι για καρφίτσες. Μάλωνε με τις πέτρες κι οι πέτρες πάντοτε νικούσαν.
»Έτσι, ναι, ο λαός μου κατάλαβε ότι μπορεί να υπάρχει κάτι πίσω απ’ όλα αυτά, ένας δημιουργός, ένα μεγαλύτερο πνεύμα, κι έτσι του λέμε ευχαριστώ, γιατί είναι πάντα καλό να λες ευχαριστώ. Αλλά δεν χτίσαμε ποτέ εκκλησίες. Δεν το χρειαζόμασταν. Η γη ήταν η εκκλησία. Η γη ήταν η θρησκεία. Η γη ήταν γηραιότερη και σοφότερη από τους ανθρώπους που την περπατούσαν. Μας έδινε σολομούς και καλαμπόκι και βούβαλους κι αποδημητικά περιστέρια. Μας έδινε πεπόνια και κολοκύθες και γαλοπούλες. Κι ήμασταν τα παιδιά της γης, όπως κι ο σκαντζόχοιρος και το βρομοκούναβο κι η γαλάζια κίσσα».
Τελείωσε τη δεύτερη μπύρα του κι ένευσε προς το ποτάμι στο κάτω μέρος του καταρράκτη. «Αν ακολουθήσεις αυτό το ποτάμι για λίγο, θα φτάσεις στις λίμνες όπου φυτρώνει το άγριο ρύζι. Την εποχή του άγριου ρυζιού, βγαίνεις με το κανό σου στις λίμνες παρέα μ’ ένα φίλο και τινάζεις το ρύζι μέσα στο κανό και το μαγειρεύεις και το αποθηκεύεις και θα σε κρατήσει για πολύ καιρό. Σε διαφορετικά μέρη υπάρχει διαφορετικό είδος τροφής. Αν πας αρκετά μακριά στο νότο, υπάρχουν πορτοκαλιές, λεμονιές κι εκείνα τα μαλακά πράσινα φρούτα που μοιάζουν με αχλάδια…»
«Τα αβοκάντο».
«Τα αβοκάντο», συμφώνησε ο Ουίσκι Τζακ. «Αυτά είναι. Δεν φυτρώνουν εδώ. Αυτή είναι η χώρα του άγριου ρυζιού. Η χώρα του ελαφιού. Αυτό που προσπαθώ να πω είναι πως η Αμερική έτσι είναι. Δεν είναι γόνιμη χώρα για θεούς. Δεν πιάνουν καλά εδώ. Είναι σαν αβοκάντο που προσπαθούν να φυτρώσουν στη χώρα του άγριου ρυζιού».

…Επέστρεψαν στην καλύβα του Ουίσκι Τζακ. Εκείνος άνοιξε την πόρτα. Ο Σάντοου δίστασε. «Μακάρι να μπορούσα να μείνω εδώ μαζί σου», είπε. «Φαίνεται ωραίο μέρος».
«Υπάρχουν πολλά ωραία μέρη», είπε ο Ουίσκι Τζακ. «Αυτό είναι το θέμα, μάλλον. Άκου, οι θεοί πεθαίνουν όταν λησμονηθούν. Κι οι άνθρωποι το ίδιο. Αλλά η γη παραμένει εδώ. Τα όμορφα μέρη και τα άσχημα. Η γη δεν πηγαίνει πουθενά. Ούτε κι εγώ.»

Neil Gaiman, American Gods (Ο Πόλεμος των Θεών, μετ. Νινα Μπούρη, εκδ. οξύ)

tom waits, i’ ll be gone

άμε να περπατήσουμε λίγο;»

Η Ελίνα κοίταξε την Αλεξάνδρα έκπληκτη. Για μια στιγμή φάνηκε σαστισμένη -αυτή, η τόσο ετοιμόλογη!- απ’ τη συγκίνηση.
«Απ’ το στόμα μου το πήρες», είπε.

Τι την είχε πιάσει; Τέτοια ταραχή, ούτε ο πιο γαμάτος γκόμενος δεν θα της δημιουργούσε.
«Να πάρω τα τσιγάρα μου…, συγγνώμη Οδυσσέα…»
Σκαρφάλωσε σχεδόν επάνω του στην προσπάθεια να πιάσει τα τσιγάρα και το κινητό της, τραβήχτηκε όμως αμέσως, αντιστεκόμενη στον πειρασμό κάποιου σκέρτσου, με το στήθος της τόσο κοντά στο πρόσωπό του. Στη βιασύνη της τράνταξε και το τραπεζάκι-σκακιέρα ρίχνοντας τα μισά κομμάτια κάτω. Την έπιασε ένας πανικός κι άρχισε τις συγγνώμες.
«Δεν έγινε τίποτα», την καθησύχασε ο Οδυσσέας. «Μικρό το κακό.»

Αυτός ο άντρας! Έτσι της ήρθε να του τραβήξει ένα ρουφηχτό φιλί. Ήξερε όμως ότι την έξαψη τη χρωστούσε περισσότερο στην άλλη, παρά σ’ αυτόν.
Στην άλλη… Έπιανε συνέχεια τον εαυτό της να σκέφτεται την Αλεξάνδρα μ’ έναν τρόπο, σαν κάποιου είδους φλερτ να παιζόταν αναμεταξύ τους. Παράξενο, αν σκεφτόσουν ότι το μόνο που τις συνέδεε ήταν μια παλιά αντιζηλία και το αρρωστημένο παιχνίδι ενός ανώνυμου φαρσέρ.

Τελικά, το φιλί το έστειλε από μακριά, γενικά προς τους τρεις άντρες, ενώ ο Άρης την επέπληττε με προσποιητή αγανάκτηση.
«Καλά που είμαστε στην αρχή της παρτίδας…»
Η Αλεξάνδρα είχε περάσει ήδη στην προκυμαία και βάδιζε αργά προς την κατεύθυνση του λιμανιού. Κάποια στιγμή την είδε να σταματά για ν’ ανάψει τσιγάρο..

«Απίστευτη βραδιά, έτσι;» είπε φτάνοντας δίπλα της. Τα φώτα σε συνδυασμό με την ερημιά έκαναν την προκυμαία να μοιάζει ψεύτικη, σαν σκηνικό. «Όλη η μέρα ήταν απίστευτη, αλλά κι αυτή η κατάληξη! Να κοιμηθούμε μαζί στο σκάφος…, τέλειο; Και ποιος ξέρει τι μας περιμένει ακόμα… Φαντάζεσαι, λέει, να πάρει αυτός ο τύπος τηλέφωνο και να πει ν’ ανοίξουμε πανιά για Ιθάκη; Ή κάπου αλλού, όλα να τα περιμένεις!»
Σταμάτησε απότομα. Η Αλεξάνδρα κοίταζε αλλού, αμφέβαλε αν την είχε καν προσέξει.
«Αλεξάνδρα;»
«Τι;»
«Είσαι καλά; Τρέχει τίποτα;»
«Ε; Όχι, τι να τρέχει;» ρώτησε η Αλεξάνδρα άκεφα.
«Σε είδα έτσι σκεφτική…» είπε η Ελίνα αποθαρρυμένη. Κι ύστερα, αναζητώντας τον προηγούμενο ενθουσιασμό της: «Καλά, η μακαρονάδα σου ήταν τέλεια. Αν σ’ είχα συγκάτοικο θα ‘χα γίνει εκατό κιλά.» Συγκάτοικο; Τι μαλακίες έλεγε; «Έχω τρέλα με τις μακαρονάδες», συμπλήρωσε.
«Όπως κι ο Πάνος», είπε η Αλεξάνδρα αδιάφορα. «Στην πραγματικότητα, από κείνον έμαθα να τις φτιάχνω. Αν και αυτή, βέβαια, ήταν ολίγον προκάτ.»
Γι’ αυτό λοιπόν την κάλεσε; Για να «συζητήσουν» για κείνον;
Σα να κατάλαβε την απογοήτευσή της η Αλεξάνδρα στάθηκε και γύρισε προς το μέρος της. Τα όμορφα μάτια της καρφώθηκαν για μια στιγμή πάνω της, ύστερα ξαναπήραν τη συνηθισμένη τους απόμακρη έκφραση.
«Μη νοιώθεις αμήχανα», είπε, «είναι ήδη παρελθόν για μένα. Έκλαψα, πένθησα, τώρα έχω άλλα στο μυαλό μου…»
Σαν τι άλλα, δηλαδή;
«Καταλαβαίνω τι εννοείς», είπε η Ελίνα. Κάπως έτσι νιώθω κι εγώ. Αν και, βέβαια», βιάστηκε να διορθώσει, «ξέρω πως δεν είναι το ίδιο. Εννοώ, η σχέση μας… Για σένα ήταν σίγουρα πιο δύσκολο.»
Ελίνα, βούλωσ’ το επιτέλους κορίτσι μου!
«Κοίτα, Ελίνα», η Αλεξάνδρα φάνηκε να διαλέγει προσεκτικά τα λόγια της, «δεν σου πρότεινα να περπατήσουμε για ν’ αναμοχλεύσω τα παλιά. Αν κα η παρούσα κατάσταση δεν βοηθάει, το τελευταίο πράγμα που θέλω αυτή τη στιγμή είναι ν’ αρχίσω ν’ ασχολούμαι με το Νικολάου. Λάθος μου που τον ανέφερα, αλλά ήταν αυθόρμητο. Μια ανοησία της στιγμής.»
Όπως πρωτύτερα, η Ελίνα ένιωσε μια απρόσμενη συγκίνηση.
«Σ’ ευχαριστώ», είπε.
«Για ποιο λόγο;»
«Που μου μιλάς έτσι ξεκάθαρα. Ανοιχτά.»
Η Αλεξάνδρα γύρισε κι ακούμπησε το χέρι στο μπράτσο της. Έμεινε έτσι να την κοιτάζει διστακτικά, φαίνεται όμως ότι διάβασε τη χαρά στα μάτια της Ελίνας, γιατί, εντελώς αναπάντεχα, άνοιξε τα χέρια και την αγκάλιασε.
«Κατά βάθος, είμαστε ίδιες», της ψιθύρισε. «Το ίδιο ανασφαλείς και ευάλωτες. Στην αρχή μίσησα τόσο πολύ τα νάζια σου…, όλες αυτές τις πουτανιές… Ζήλεψα , θα πεις…»
Η Ελίνα δεν έβγαζε άχνα.
«Τώρα ξέρω πως είναι η άμυνά σου. Δε μου λες, η καρδιά σου κάνει έτσι;»
Τραβήχτηκε. «Πάει να σπάσει», είπε ντροπιασμένη.
Η Αλεξάνδρα χαμογέλασε. (Το έκανε τόσο σπάνια!)
«Νιώθω κουρασμένη και μπερδεμένη. Ένα τσιγάρο είπα να κάνω κι αυτό το πέταξα.» Ύστερα, φανερά ζορισμένη: «Πάμε», είπε, «πριν μας πάρουν τα ζουμιά.»

«Στάσου, περίμενε!»
Ποιος φώναξε; Ήταν η δική της φωνή; Η Αλεξάνδρα, που είχε ήδη αρχίσει ν’ απομακρύνεται, κοντοστάθηκε. Το πρόσωπό της ήταν πάλι αδιαπέραστο. Όμως η Ελίνα χρειαζόταν το άλλο, κείνο που τη φώτισε μια στιγμή σαν φάρος. Αχ, και να ξανάβλεπε κείνο το χαμόγελο! Πώς ήθελε να το κρατήσει!
Σε μια στιγμή μέσα τα ‘νιωσε όλα. Συνειδητοποίησε πόσο της έλειπε η Ειρήνη, πόση ανάγκη το ‘χε να την αγαπούν και να την προσέχουν. Να τη νοιάζονται.
«Θέλω πολύ να είμαι φίλη σου, Αλεξάνδρα.»
Είπε και της έσκασε ένα φιλί, τόσο κοντά στο στόμα που η άλλη ταράχτηκε.
«Τρελή», την άκουσε να λέει καθώς παίρνανε πάλι το δρόμο. Έγειρε στο πλάι και την κοίταξε: χαμογελούσε!

Αργότερα, το ίδιο βράδυ, ξαπλωμένες στην πρυμιά καμπίνα πλάι-πλάι, ήταν η σειρά της Ελίνας να χαμογελάσει. Ένα γλυκό αίσθημα θριάμβου, ανάμεικτο με τρυφερότητα την πλημμύρισε.
Πρέπει να ηρεμήσεις, είπε στον εαυτό της, αλλιώς δεν σε βλέπω να κοιμάσαι απόψε.
Ένα-ένα τα περιστατικά της μέρας άρχισαν ν’ αναδύονται στο μυαλό της. Το μήνυμα στο μέιλμποξ και η αγανάκτησή της, το ραντεβού στην Πατησίων, η συνάντηση με τον Οδυσσέα και η γνωριμία με τους υπόλοιπους, το φορτηγάκι και η απίστευτα παράλογη πρόταση να ξεκινήσουν μ’ αυτό για τον Ισθμό, η ακόμα πιο απίστευτα παράλογη συγκατάθεση όλων τους, το ταξίδι προς την Πάτρα, η ανακάλυψη του στοιχείου που τους συνδέει, η περιπέτεια με τη νταλίκα-φάντασμα κι όλο εκείνο το κουλό σκηνικό και, τέλος, η Αλεξάνδρεια…
Κι η Αλεξάνδρα μου, σκέφτηκε, νιώθοντας λίγο ανόητη γι’ αυτό το «μου».
Προσπάθησε να θυμηθεί πώς ήταν τότε, όταν το όνομα αυτό ήταν στο μυαλό της τόσο μισητό. Αδύνατον. Σα να ‘χε περάσει ένα σφουγγάρι και… Της ήρθανε πάλι τα λόγια του Φώτη: «Κι αν όλα αυτά δεν είναι παρά ένα όνειρο;» Πώς το είπε ακριβώς; Κι ο Άρης έλεγε για κείνον τον Κινέζο που δεν ήξερε αν ονειρεύτηκε ή αν ήταν όντως πεταλούδα, μα γίνονται αυτά τα πράγματα;

Άγγιξε απαλά το γυμνό ώμο της Αλεξάνδρας και την ένιωσε ν’ αναδεύεται δίπλα της. Ψιθύρισε τ’ όνομά της αλλά δεν πήρε απάντηση. Η ανάσα της ήταν βαριά -είχε αποκοιμηθεί αμέσως, εμ βέβαια με τέτοια κούραση…
Ήταν δυνατόν να την ονειρεύεται να κοιμάται; Ή μήπως ήταν η Αλεξάνδρα που ονειρευόταν -κι αυτή, η Ελίνα, ξύπνια μέσα στης Αλεξάνδρας το όνειρο; Δύσκολα μου βάζετε, κύριε Κινέζε μου!
Ξαφνικά, μια παράδοξη ερώτηση την κυρίεψε. Αν είναι όνειρο όλα αυτά, τότε τι όνειρο είναι; Ξεκίνησε σαν εφιάλτης κι όμως…
Στο αχνό φως που έμπαινε απ’ το φινιστρίνι, είδε πάλι τον ώμο της Αλεξάνδρας, μαζί με ένα μέρος απ’ την πλάτη της που ήταν στη σκιά. Προσπάθησε να θυμηθεί τα λόγια του Άρη: «Αν ήταν όνειρο δικό μου θα ‘χε ήδη παιχτεί κάτι με μια απ’ τις δυο σας…» Ή κάτι τέτοιο. Κι ωστόσο ήταν το ζεστό σώμα της Αλεξάνδρας που κολλούσε τώρα επάνω της, καθώς γυρνούσε μες στον ύπνο της και το γυμνό της στήθος ξεσκεπαζόταν κι έλαμπε αμαρτωλά (πώς της ήρθε πάλι αυτή η λέξη; ) λίγα μόλις εκατοστά απ’ το πρόσωπό της. Προσπάθησε να σκεφτεί αν η υγρασία στα σκέλια της ήταν φρέσκια ή κάτι –ιδρώτας- που ένιωθε κι από πριν, αν όμως ήθελε να βεβαιωθεί πραγματικά έπρεπε να βάλει το χέρι εκεί κι αυτό μπορεί ν’ αποδεικνυόταν αμαρτωλά επικίνδυνο.
«Μήπως τελικά είμαι λεσβία;» αναρωτήθηκε.

Θυμήθηκε την Ειρήνη και τα γέλια που κάνανε, πώς κοροϊδεύανε τις μανάδες τους που ανησυχούσαν για τη φιλία τους την κολλητή. Όμως, μ’ εκείνο το κορίτσι (τη Τζένη) στην εκδρομή… κάτι είχε παιχτεί τότε ε; -μα ήταν κι οι δυο τους μεθυσμένες, μετρούσε;

Στ’ αλήθεια, έχεις τρελαθεί τελείως, σκέφτηκε.
Κι αποκοιμήθηκε.

…για καπνίζοντες

Α. η πρώτη σας αντίδραση στα απαγορευτικά μέτρα ήταν

1. ευκαιρία να το κόψω

2. τι λες καλέ! εδώ είναι Ελλάδα!

3. όλα καλά, αλλά και στα κέντρα;

Β. το τσιγάρο για σας είναι

1. απόλαυση

2. συνήθεια

3. μαγκιά

…για μη καπνίζοντες

Α. η πρώτη σας αντίδραση στα απαγορευτικά μέτρα ήταν

1. ευκαιρία να το κόψεις

2. σιγά μωρέ! εδώ είναι Ελλάδα…

3. γιες!

Β. οι απαγορεύσεις για σας είναι

1. μέσο επιβολής

2. αναγκαίο κακό

3. για να καταπατούνται

 

πραγματική εικονικότητα:

αν θέλετε να δείτε αναμένο τσιγάρο, ανάψτε ένα

του Αντώνη Λωλού*

Τη δεκαετία του ‘80 ήταν η μες και η περμανάντ.
Στα ‘90 βρέθηκαν όλες κοκκινομάλλες.
Το ξημέρωμα της χιλιετίας τις βρήκε (όπως και στα ‘70) ξανθές, με tatoo και body piercing.
Στα ‘10 (με τους φακούς τρίτης γενιάς) έγιναν, επιπλέον, γαλανομάτες.

Με τον ερχομό της δεκαετίας που διανύουμε και την εξέλιξη των p.p. (personal plastics) φάνηκε εξαρχής προς τα πού φυσάει ο άνεμος. Κάθε γυναίκα μπορούσε να έχει πλέον το πρόσωπο που επιθυμούσε και η κατάσταση άρχιζε (για πρώτη φορά) να ξεφεύγει από τον έλεγχο των ιερατείων της μόδας και του styling. Στις οικονομικά ανώτερες τάξεις (αλλά, σιγά-σιγά, και στα πλατύτερα λαϊκά στρώματα) οι γυναίκες μετατράπηκαν η μία μετά την άλλη σε “κλώνους” των ειδώλων της show biz: ηθοποιοί, μοντέλα, δημοφιλείς τραγουδίστριες, μιντιακές περσόνες, ακόμα και αστέρες της πολιτικής ή ιστορικές προσωπικότητες όπως η Κλεοπάτρα, αποτελούν τα συνήθη πρότυπα που κοπιάρουν τα κορίτσια (αν και στο παιχνίδι συμμετέχουν επίσης αρκετά αγόρια) σήμερα. Είναι δε χαρακτηριστική η περίπτωση της ντίβας του Χόλυγουντ, Ανχέλικα Λόπεζ, της οποίας η καριέρα τερματίστηκε άδοξα όταν κατελήφθη από αμόκ ανάμεσα σε ένα πλήθος από σωσίες της.

Καθώς η δεκαετία πλησιάζει στο τέλος της, οφείλουμε να αναρωτηθούμε αν η κούρσα της ολοένα εντονότερης ομογενοποίησης δεν έχει εξαντλήσει στο σημείο αυτό τα όριά της. Σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, οι άντρες εμφανίζονται πραγματικά μπερδεμένοι και δεν είναι λίγοι μεταξύ των ειδικών αυτοί που υποστηρίζουν ότι τα ‘30 θα ευνοήσουν τις κάθε είδους ρετρό αναζητήσεις. Τι μπορεί να σημαίνει κάτι τέτοιο άραγε; Επιστροφή στη φυσικότητα; Ή έναν κόσμο γεμάτο αφράτες πουλάδες, έφηβες  με φακίδες και (τα θυμάστε; ) σιδεράκια στα δόντια, ξυπόλητες τσιγγανοπούλες, φτωχές (πλην τίμιες) παρθένες, θεούσες γεροντοκόρες, σιδηρόφραχτες (μες στα ντε-πιες τους) καριερίστες, κακοντυμένες φεμινίστριες, νοικοκυρές με ρομπίτσα και πασούμια, αριστερές φοιτήτριες με μακριές φούστες, αφρο-καρρίμπιανς με κοτσιδάκια, πανκιά και πολύχρωμες ιροκέζες, ξεβράκωτες με επώνυμα στριγκάκια και διανοούμενες με στρογγυλά  γυαλιά; Ή μήπως κλασσικές φιγούρες, ωραίες κοιμωμένες, Κολομπίνες, Ποκαχόντας;

Κι ύστερα, θα πείτε, σαν τι θα ντυνόμαστε στις απόκριες;

*ο Αντώνης Λωλός είναι διδάκτωρ
προσωπικής αρχιτεκτονικής και life-style
στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας